NEWSLETTER - Maj 2012 www.wbwlegal.pl


Szanowni Państwo,
 
przedstawiamy majowe wydanie naszego newslettera.
Znajdą w nim Państwo informacje na temat nowego Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki morskiej, dotyczącego formy dokumentacji projektowej i specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych.
Dowiedzą się Państwo o możliwości zaliczenia nadpłat podatku VAT na poczet innych zaległości podatkowych. Informujemy też o warunkach odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych. Przekazujemy Państwu ponadto kilka ciekawych orzeczeń sądowych przezentujących najnowszą linię orzeczniczą.

Życzymy miłej lektury.

Zespół Kancelarii.



 

Regionalne sieci szerokopasmowe

Dnia 12 kwietnia weszło w życie Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki morskiej zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego.

Rozporządzenie to ma na celu usprawnienie procesu inwestycyjnego w zakresie budowy regionalnych sieci szerokopasmowych. Dotychczas inwestor, który chciał przeprowadzić inwestycję w trybie ustawy o zamówieniach publicznych polegającą na budowie takiej sieci, zobowiązany był do przedstawienia oświadczenia stwierdzającego jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W obecnym stanie prawnym, ze względu na dodanie do nowelizowanego rozporządzenia § 19b pkt. 5 z zamawiającego powinność ta została zdjęta.

Omawiana regulacja rozszerza zatem katalog inwestycji budowlanych zwolnionych z obowiązku dokumentowania ich wspomnianym oświadczeniem. Dotychczas katalog ten wymieniał inwestycje polegające na budowie kolei o znaczeniu państwowym, dróg publicznych, lotnisk użytku publicznego oraz budowli przeciwpowodziowych.

Należy uznać, iż rozporządzenie to stanowi racjonalną konsekwencję działań prawodawcy, mających na celu informatyzację kraju, a których głównym przejawem jest ustawa z 7 maja 2010 roku o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki morskiej z dnia 28 marca 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego (Dz.U.2012.365)

Jerzy Kozerski, prawnik

 

Ustawa deweloperska

Z dniem 29 kwietnia 2012 roku wchodzi w życie ustawa z dnia 16 września 2011 roku o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Wprowadza ona doniosłe zmiany w procesie inwestycji deweloperskich.

Głównym założeniem tego aktu normatywnego jest ochrona interesów nabywcy. Cel ten realizowany jest przede wszystkim poprzez nałożenie na dewelopera nowych, często uciążliwych obowiązków. W ostatecznym efekcie prawdopodobnie spowoduje to wzrost kosztów całego procesu inwestycyjnego.

Najistotniejszą nowością jest zmiana sposobu finansowania budowy lokali. Dotychczas deweloper korzystał ze środków pieniężnych pozyskanych bezpośrednio od nabywcy. Stwarzało to istotne ryzyko po stronie nabywcy w razie ewentualnego bankructwa dewelopera. Zgodnie z regulacją prawną, która wejdzie w życie 29 kwietnia, deweloper będzie miał obowiązek założenia rachunku powierniczego, na który będą trafiały pieniądze nabywcy. Dostęp do zgromadzonych tam sum będzie miał jedynie po ukończeniu inwestycji (rachunki powiernicze zamknięte) lub po zrealizowaniu odpowiedniego etapu inwestycji (rachunki powiernicze otwarte). Spowoduje to wzrost kosztów całego procesu, nie tylko ze względu na koszty prowadzenia rachunku i gwarancji bankowej oraz ubezpieczeniowej, ale także kredytu, za pomocą którego większość deweloperów będzie musiała finansować inwestycję. Konieczność uzyskania kredytu z kolei może stworzyć trudności z utrzymaniem się na rynku podmiotów małych i średnich, które mogą mieć problem ze zdobyciem zaufania banków.

Należy także dodać, iż na strony umowy deweloperskiej zostaną nałożone również inne obowiązki. Jednym z nich jest konieczność zawarcia umowy deweloperskiej w formie aktu notarialnego, którego koszty poniosą w równej mierze deweloper i nabywca. Co więcej na dewelopera zostanie nałożona powinność stworzenie i udostępnienia prospektu, który powinien zawierać informacje między innymi o sytuacji prawno-finansowej dewelopera, sposobie ochrony wpłat klienta, stanie prawnym działki, na której realizowana jest inwestycja oraz jakiego rodzaju inwestycje są planowane w najbliższej okolicy.

W chwili obecnej trudno ocenić jakość zastosowanych w omawianej ustawie rozwiązań prawnych. Z pewnością można stwierdzić, iż ustawa deweloperska zwiększy koszty całego procesu inwestycyjnego, a głównymi beneficjentami nowej regulacji paradoksalnie zostaną nie nabywcy, lecz banki.

Ustawa z dnia 16 września 2011 o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz.U.2011.232.1377) 

Jerzy Kozerski, prawnik


Uchylenie przepisów o postepowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych

3 maja bieżącego roku wchodzi w życie obszerna nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego. Jedną z najistotniejszych zmian będzie likwidacja przepisów dotyczących postępowania w sprawach gospodarczych.

Dotychczas spory pomiędzy przedsiębiorcami rozstrzygane były przez wyspecjalizowane wydziały sądów w ramach odrębnej procedury. Uregulowanie to miało na celu możliwie szybkie załatwienie sprawy. Charakteryzowało się daleko posuniętym formalizmem, którego jaskrawym przykładem była prekluzja dowodowa – obowiązek powołania wszystkich dowodów i twierdzeń już w pozwie (lub w odpowiedzi na pozew), pod rygorem utraty możliwości późniejszego powoływania się na nie. Istniała także możliwość wydania orzeczenia przez sąd bez przeprowadzania rozprawy, jeżeli na podstawie całokształtu przytoczonych twierdzeń i dowodów sąd uznał, że rozprawa nie jest niezbędna. Co więcej ustawa wskazywała termin, w jakim sprawa powinna zostać zakończona – wynosił on 3 miesiące.

Motywem zmian była między innymi krytyka instytucji prekluzji dowodowej, która prowadziła do tego, iż o wyniku sporu decydowały często względy formalne, nie zaś rzeczywisty stan rzeczy. Wskazywano także, że odrębna procedura jest niczym nieuzasadnionym uprzywilejowaniem przedsiębiorców, co w konsekwencji narusza zasadę równości obywateli.

Nowelizacja spotkała się z częściową krytyką ze strony środowisk gospodarczych. Podnoszono, że rezultat postępowania może mieć kapitalne znaczenie dla przedsiębiorcy, z tej też przyczyny istnienie odrębnej procedury w sprawach gospodarczych jest konieczne.

Zarzuty te tylko w części są zasadne. Należy bowiem wskazać, iż omawiana nowelizacja nie zlikwiduje wydziałów gospodarczych. Spory pomiędzy przedsiębiorcami nadal rozstrzygać będą wyspecjalizowani sędziowie sądów rejonowych i okręgowych, czynić będą to jednak w trybie przepisów o postępowaniu ogólnym. W prawdzie znikną przepisy ustanawiające prekluzje dowodową, sędziowie zyskają jednak inne narzędzie mające wpływ na czas postępowania. Przede wszystkim sędziowie samodzielnie będą mogli decydować o oddaleniu spóźnionych twierdzeń i wniosków dowodowych. Co więcej składanie pism procesowych uzależnione będzie od zgody sądu.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych nie musi wpłynąć negatywne na czas rozpoznawania sporów między przedsiębiorcami. Wiele zależy jednak od sędziów, którym omawiana nowelizacja przyznaje szerszą niż dotychczas autonomię. 

Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1381)

Jerzy Kozerski, prawnik

 

Orzeczenie sądu apelacyjnego o pracowniczym ubezpieczeniu społecznym jako głównym celu nawiązania stosunku pracy

SKORZYSTANIE Z OCHRONY GWARANTOWANEJ PRACOWNICZYM UBEZPIECZENIEM SPOŁECZNYM MOŻE BYĆ GŁÓWNYM CELEM NAWIĄZANIA STOSUNKU PRACY

17 stycznia 2012 roku Sąd Apelacyjny we Wrocławiu uznał, że praktyka, polegająca na zawarciu umowy o pracę jedynie w celu uzyskania świadczeń socjalnych, nie stanowi obejścia prawa.

Wyrokiem tym Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, który uznał, że strony zawierając umowę o pracę miały na celu obejście prawa. Miało ono polegać na tym, że pracownica została zatrudniona tylko po to, aby podlegać ubezpieczeniu społecznemu. Sąd poparł tę tezę tym, że pracownica miesiąc po zawarciu umowy skorzystała ze zwolnienia lekarskiego i przebywała na nim przez większą część czasu trwania umowy. Co więcej pracownica otrzymywała względnie wysokie wynagrodzenie.

Sąd Apelacyjny uznał jednak, że działanie takie nie nosi znamion czynności mającej na celu obejście prawa. W sytuacji, gdy umowa jest wykonywana zgodnie z jej treścią, nie można przyjąć, że celem tej umowy było obejście prawa, nawet wówczas, gdy obie strony umowy wiedziały o ciąży pracownicy i związanej z tym konieczności przerwania pracy na czas porodu i urlopu macierzyńskiego. Prawo nie zakazuje bowiem zatrudniania kobiet w ciąży, a przeciwnie, pytanie kobiety przy zawieraniu umowy o pracę o ciążę, czy też odmowa zatrudnienia kobiety tylko z tej przyczyny, że jest w ciąży, byłaby uznana za dyskryminację.

Wyrok Sądu Apelacyjnego zgodny jest z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego. Wpisuje się także w ogólną aksjologię prawa pracy, którego jednym z głównych celów jest ochrona macierzyństwa.

Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2012 r. III AUa 1481/11

Jerzy Kozerski, prawnik

 

Orzeczenie sądu administracyjnego o możliwości zaliczenia nadpłat podatku VAT na poczet innych zaległości podatkowych

ISTNIEJE MOŻLIWOŚĆ ZALICZENIA NADPŁAT PODATKU VAT NA POCZET  INNYCH ZALEGŁOŚCI PODATKOWYCH

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 roku zmienił dotychczasową interpretację przepisów dotyczących zaliczania zwrotu podatku od towarów i usług na poczet innych zaległości, takich jak w szczególności podatku od nieruchomości, podatku dochodowego od osób prawnych, etc.. Orzeczenie to znalazło już odzwierciedlenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2012 roku.

Instytucję zwrotu podatku określa art. 76 Ordynacji podatkowej i zgodnie z którym nadpłaty wraz z oprocentowaniem podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłat w całości lub części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Pomimo odmiennej interpretacji tych przepisów dokonanej przez Ministra finansów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż istnieje możliwość zaliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na poczet zobowiązań podatkowych, dla których właściwy jest inny organ podatkowy, aniżeli organ właściwy dla rozliczeń podatku od towarów i usług.  

Podatnik musi jednak spełnić warunek polegający na złożeniu deklaracji VAT-7 wykazującej podatek VAT do zwrotu wraz ze  stosownym wnioskiem opisującym charakter zobowiązania podatkowego oraz organ podatkowy właściwy dla tego zobowiązania.

Wyrok ten jest korzystny dla podatnika. Jednak opór organów podatkowych przeciwko takiemu rozwiązaniu jest zrozumiały, spowoduje ono bowiem pewne trudności w działaniu urzędów i konieczność bliższej współpracy. Należy także zaznaczyć, iż teza omawianego orzeczenia może znaleźć zastosowanie nie tylko do zaległości wynikających z podatku VAT ale także  zaległości z innych zobowiązań podatkowych.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r. I FSK 577/11

Jerzy Kozerski, prawnik

 

Orzeczenie sądu apelacyjnego o warunkach odpowidzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych

WARUNKI ODPOWIEDZIALNOŚCI PODATKOWEJ CZŁONKÓW ZARZĄDU SPÓŁEK KAPITAŁOWYCH

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 19 stycznia 2012 roku orzekł, że nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności za długi podatkowe okoliczność, iż członek zarządu nie miał wpływu na działalność spółki.

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółek kapitałowych reguluje art. 116 Ordynacji podatkowej. Stanowi on, że członek zarządu odpowiada solidarnie za zaległości spółki całym swoim majątkiem, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowania układowe albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność ta obejmuje jedynie zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu spółki.

Na tle tego przepisu pojawić mogą się dwie wątpliwości. Pierwsza z nich dotyczy tego kiedy postępowanie egzekucyjne można uznać za bezskuteczne. Druga zaś odnosi się to tego, w jaki należy rozumieć winę członka zarządu. W omawianym orzeczeniu Sąd Apelacyjny udziela odpowiedzi na powyższe pytania.

Zgodnie z poglądem Sądu apelacyjnego bezskuteczność egzekucji można stwierdzić na podstawie okoliczności wynikających z czynności przeprowadzonych w postępowaniu egzekucyjnym. Organ podatkowy nie musi zatem legitymować się postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego aby pociągnąć członka zarządu do odpowiedzialności.

Odnośnie sposobu rozumienia przesłanki odpowiedzialności jaką jest wina, Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że jako kryterium braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności.  Ciężar udowodnienia braku winy spoczywa na członku zarządu, który powinien udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność. W żadnym wypadku nie zwalnia z odpowiedzialności za długi podatkowe okoliczność, iż członek zarządu nie wykonywał faktycznie swoich obowiązków (w tym konkretnym przypadku przebywał on na urlopie bezpłatnym).

Omawiane orzeczenia zgodne jest z poglądami doktryny i orzeczeniami Sądu Najwyższego. Wynika z niego także tendencja do rygorystycznego egzekwowania przez sądy przepisów o odpowiedzialności członków zarządu względem zobowiązań podatkowych.

Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2012 r. III AUa 1192/11

Jerzy Kozerski, prawnik





Niniejszy newsletter ma wyłącznie charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako porada prawna. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy i nieścisłości zawarte w informacjach przekazywanych w newsletterze.

Poprzednie wydania