NEWSLETTER - Październik 2012 www.wbwlegal.pl

Szanowni Państwo,

przedstawiamy październikowe wydanie newslettera Kancelarii WBW. Zamieściliśmy w nim artykuły, które mogą zainteresować osoby zarządzające spółkami oraz prowadzące działalność gospodarczą. W bieżącym wydaniu przygotowaliśmy dla Państwa przegląd kilku ciekawych orzeczeń.

Znajdą w nim Państwo m.in. informacje z dziedziny prawa spółek handlowych, związane z kwestią najnowszej uchwały Sądu Najwyższego o postępowaniu o wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym danych wspólników sp. z o.o.

Przedstawiamy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który dnia 2 października 2012 roku, uznał za niekonstytucyjny przepis odbierający pracownikom dodatkowy dzień wolny za święto przypadające w niedzielę.

Ponadto opisujemy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie możliwości kwalifikowania wydatków na tzw. reprezentację jako koszt uzyskania przychodu przedsiębiorcy.

W najnowszym wydaniu naszego biuletynu informacyjnego omawiamy również ciekawy temat nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta zmienia zasady udzielania comiesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego.

Życzymy miłej lektury.
Zespół Kancelarii.


Lista wspólników może nie wystarczyć

W odniesieniu do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością przepisy przewidują obowiązek ujawniania w KRS danych: i) jedynego wspólnika spółki, a gdy w spółce  jest więcej niż jeden wspólnik – ii) wspólników posiadających samodzielnie lub łącznie z innymi co najmniej 10 % kapitału zakładowego. Wszelkie zmiany w tym zakresie zarząd spółki powinien zgłaszać sądowi rejestrowemu.

W praktyce sądów występują rozbieżności co do tego, jakie dokumenty powinny stanowić podstawę ujawnienia wspomnianych zmian w KRS. Niekiedy sądy dokonują odpowiedniego wpisu na podstawie samej tylko listy wspólników spółki, sporządzonej przez zarząd. Innym razem konieczne okazuje się przedłożenie przez wnioskodawcę - oprócz listy wspólników - również umowy zbycia (np. sprzedaży, darowizny) udziałów w spółce. Umowy zbycia udziałów ujawnia się sądowi rejestrowemu z reguły niechętnie. Dość wspomnieć, że może to prowadzić do naruszenia klauzuli poufności, niejednokrotnie zastrzeganej w umowach tego rodzaju. Co więcej, obowiązek wykazania przejścia udziałów w spółce za pomocą umowy zbycia udziałów nie wynika wprost z żadnego przepisu ustawy.

Zgodnie z najnowszą uchwałą Sądu Najwyższego w tym przedmiocie (uchwała z 6 czerwca 2012; III CZP 22/12) w postępowaniu o wpis w KRS danych wspólników sp. z o.o., posiadających samodzielnie lub łącznie z innymi co najmniej 10% kapitału zakładowego sąd rejestrowy może żądać od wnioskodawcy przedstawienia umowy, na podstawie której nastąpiło przeniesienie w spółce udziału lub jego części. W razie niezłożenia dokumentu umowy mimo wezwania sądu - sąd może odmówić rejestracji w KRS zmian objętych wnioskiem.

Powyższe uprawnienie sądu rejestrowego, SN wywiódł z obowiązku do pieczy nad zgodnością danych wskazanych we wniosku KRS ze stanem rzeczywistym. Zdaniem SN to właśnie potrzeba zapewnienia prawdziwości wpisów w KRS uprawnia sąd rejestrowy do podejmowania wszelkich czynności dowodowych zmierzających do kontroli zgłaszanych danych.

Nastazja Lisek, prawnik

 

Przepis odbierający pracownikom dodatkowy dzień wolny za święto przypadające w niedziele został uznany za niekonstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny uznał w wyroku z dnia 2 października 2012 roku (sygn. akt K 27/11) za niekonstytucyjny przepis odbierający pracownikom dodatkowy dzień wolny za święto przypadające w niedzielę (art. 130 ust. 21 Kodeksu Pracy). Przepis ten stanowił, iż pracownikowi nie należy się obniżenie wymiaru pracy za dni świąteczne, jeżeli przypadają one w dzień wolny według przyjętego rozkładu pracy. Przepis ten został wprowadzony do Kodeksu wraz z ustanowieniem święta Trzech Króli dniem wolnym od pracy. Ponieważ Trybunał nie przewidział żadnego czasu na implementację wyroku do systemu prawnego, zmiana weszła w życie z dniem ogłoszenia, to jest przedmiotowy przepis został uchylony z dniem opublikowania w Dzienniku Ustaw w dniu 8 października 2012 roku.

Już na etapie prac nad projektem nowelizacji Kodeksu Pracy wprowadzającej ten przepis w 2010 roku pojawiały się wątpliwości co do jego konstytucyjności. Podnoszono przede wszystkim potencjalne naruszenie konstytucyjnej zasady równości. W przypadkach bowiem, gdy osoby pracujące na różnych stanowiskach, mają zróżnicowany czasowo rozkład pracy, może się okazać, że w danym tygodniu jeden pracownik będzie pracował przez 5 dni, a inny 4, jeśli dzień świąteczny przypadnie akurat w dniu, w którym tylko jeden z nich miał wolne zgodnie z  jego harmonogramem pracy. Wniosek o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą złożył NSZZ „Solidarność” podnosząc dodatkowo, że przepis narusza także konstytucyjne prawo do dnia wolnego od pracy w święta ustawowe, ponieważ w takim układzie, jak opisany powyżej, w pewnym sensie pracownik „odpracowuje” dzień świąteczny, który przypada akurat w dniu wolnym dla niego z tytułu innego niż ustawa.

Trybunał Konstytucyjny podzielił częściowo zdanie wnioskujących. Uznano, że przepis narusza art. 32 ust. 1 oraz art 66 ust. 2 Konstytucji RP i tym samym nie daje się pogodzić z zasadą równości wszystkich obywateli wobec prawa ani z uprawnieniem do określonych w ustawie dni wolnych od pracy. Nie przyznano stronie sejmowej racji w twierdzeniu, że wystarczające jest, iż przepis nie narusza prawa do pięciodniowego tygodnia pracy. Układ społeczny, w którym niektórym pracownikom, zależnie od wynegocjowanych czasowych warunków zatrudnienia nie przysługują dni ustawowo wolne od pracy został jednoznacznie skrytykowany przez sędziów Trybunału i uznany za niedopuszczalny w demokratycznym państwie prawa.

Praktyczne znaczenie tego wyroku jest duże. W sytuacji, w której dzień ustawowo wolny od pracy przypada w dniu ustalonym jako wolny dla konkretnego pracownika  na mocy umowy, czy zbiorowego układu pracy (poza niedzielą), pracodawca będzie obowiązany znów, jak przed nowelizacją z 24 września 2010 roku, przyznawać z tego tytułu dodatkowy dzień wolny.

Rafał Sałata, prawnik

 

O mozliwości kwalifikowania wydatków na lunch biznesowy jako kosztu uzyskania przychodu przedsiębiorcy, decyduje ich związek z przychodem

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) wydał w dniu 27 września 2012 roku wyrok dotyczący tzw. reprezentacji (II FSK 392/11). Choć wyrok nie zawiera definitywnego rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem postępowania (NSA przekazał bowiem sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania), stanowi wskazówkę interpretacyjną dotyczącą możliwości kwalifikowania wydatków na biznesowy lunch jako kosztów uzyskania przychodu przedsiębiorców.

Stan faktyczny rozstrzyganej sprawy przedstawiał się następująco: spółka, zajmująca się świadczeniem usług prawnych oraz doradztwem podatkowym, w ramach współpracy z obecnymi i potencjalnymi kontrahentami, zapraszała ich przedstawicieli na spotkania. W zależności od okoliczności, spotkania odbywały się w siedzibie spółki i siedzibach kontrahentów, gdzie w ramach poczęstunku zamawiany był catering lub w restauracjach i lokalach gastronomicznych. Podczas tych spotkań omawiane były sprawy biznesowe: zasady współpracy, propozycje, oferty, zakończone bądź trwające projekty, transakcje, omówienie bieżących spraw itp. Regułą było, że zapraszając kontrahenta na spotkanie do restauracji, spółka ponosiła koszt posiłku. Wydatki dotyczące tych spotkań dokumentowane były rachunkami lub fakturami VAT wystawionymi na spółkę oraz opisywane przez jej przedstawicieli w sposób umożliwiający ustalenie kontrahenta. Na tej podstawie spółka wystąpiła o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w kwestii możliwości zaliczania wyżej wskazanych wydatków jako jej kosztów podatkowych, wskazując, że jej zdaniem nie są to tzw. koszty reprezentacji.

Minister Finansów w wydanej interpretacji uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, argumentując, że charakter wydatków spółki świadczy o zamiarze kreowania jej pozytywnego wizerunku, a oceny tej nie zmienia subiektywne przekonanie podatnika, iż celem organizatora spotkania nie jest chęć okazania przepychu lub kształtowanie wizerunku firmy – wydatki te należy zatem zakwalifikować jako wydatki na reprezentację, które kosztem podatkowym być nie mogą. Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.       

NSA, działając jako sąd kasacyjny, uznał natomiast, że przy rozstrzyganiu o możliwości zaliczenia takich wydatków do kosztów należy wziąć pod uwagę ich związek z przychodem. NSA nie zgodził się, że o kwalifikowaniu takiego wydatku do reprezentacji i w konsekwencji wyłączeniu go z kosztów decyduje miejsce spożywania posiłku czy poziom wystawności.
Sąd zauważył, że prawo podatkowe nie definiuje pojęcia „reprezentacja”, dlatego na ostateczną kwalifikację spornych wydatków wpływ będą miały indywidualne okoliczności. Miejsce spotkania, czas czy wystawność posiłku będą miały wpływ jedynie na ocenę, czy dany wydatek miał związek z przychodem. Nie można generalnie wyłączyć możliwości kwalifikowania takich wydatków jako koszt uzyskania przychodu, uznając, że ich przeznaczeniem jest wyłącznie reprezentacja.

Rozpoznając ponownie sprawę ww. spółki, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie będzie musiał ocenić, czy wydatki na biznesowe spotkania z klientami miały związek z jej przychodem.
sygnatura akt: II FSK 392/11

Julia Furmanowicz, prawnik


Nowelizacja ustawy o rehablitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych

Dnia 15 września 2012 roku weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta między innymi przyznaje nowe kompetencje kontrolne Prezesowi Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, wprowadza odpowiedzialność karną za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy oraz - co zdecydowanie najważniejsze z punktu widzenia przedsiębiorcy zatrudniającego osoby niepełnosprawne – zmienia zasady udzielania comiesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego.

Dotychczasowa regulacja wyłączała z grupy pracowników, z tytułu zatrudniania których przysługuje dofinansowanie, wyłącznie tych, którzy posiadają umiarkowany lub lekki stopień niepełnosprawności i którzy jednocześnie mają ustalone prawo do emerytury. Jednakże w związku z powtarzającymi się i nagłaśnianymi co pewien czas w mediach przypadkami naruszeń praw pracowników niepełnosprawnych i wykorzystywaniu przyznawanych w tym trybie dopłat niezgodnie z ich przeznaczeniem, legislator postanowił zaostrzyć przesłanki przyznawania tych środków, wprowadzając kolejną przesłankę utraty przez przedsiębiorcę prawa do dofinansowania. Od 1 grudnia 2012 roku wejdzie w życie modyfikacja art 26a ustawy, w którym wylicza się, iż, poza przesłanką o której mowa powyżej, nie będzie przysługiwało dofinansowanie na pracownika, któremu faktycznie nie wypłacono jeszcze wynagrodzenia. Określona też została forma w jakiej wynagrodzenie owo ma być przekazywane, tj. przelewem na rachunek w banku lub SKOK-u albo doręczenie za pomocą osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie doręczania kwot pieniężnych. Ponadto, aby pracodawca mógł uzyskać tytuł do świadczenia z Funduszu będzie także musiał w czasie 14 dni od ustalonych w odrębnych przepisach terminów pokryć wszelkie koszty płacy, takie jak na przykład składki na ubezpieczenie społeczne. Zmiana ta oznacza, że dofinansowanie należeć się będzie dopiero post factum, gdy roszczenie pracownika o wypłatę wynagrodzenia zostanie zaspokojone.

Zmiana ta nie ma znaczenia rewolucyjnego dla uczciwego pracodawcy, zatrudniającego osoby niepełnosprawne, warto jednak mieć ją na uwadze i już zawczasu przygotować się na nowe zasady rozliczania dopłat z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej PFRON) tak, aby z powodu błędów czysto formalnych nie pozbawić się prawa do dofinansowania, na czym mogą stracić zarówno przedsiębiorstwo jak i zatrudnieni w nim pracownicy.

Na koniec wypada też wspomnieć o pozostałych zmianach wprowadzanych tą nowelizacją. Kompetencje kontrolne Prezesa Zarządu PFRON zostają poszerzone w ten sposób, iż będzie on miał możliwość przeprowadzenia kontroli zgodności z rzeczywistością przedstawianą przez pracodawcę domagającego się dofinansowania wynagrodzeń, na podstawie dokumentacji dotyczącej zatrudnianych osób niepełnosprawnych oraz jego sytuacji ekonomicznej. W przypadku stwierdzenia nieprawdziwości przedstawianych danych, Prezes ma kompetencję, na podstawie nowych przepisów do wydania decyzji o zwrocie dofinansowania w zakresie odpowiadającym stwierdzonym nieprawidłowościom oraz decyzji wstrzymania dofinansowania do wynagrodzeń. Poza tym do ustawy dodany zostaje rozdział 10a, który przewiduje, że za naruszenia jej przepisów może grozić kara grzywny od 500, do aż 5 000 zł, w zależności od rodzaju wykroczenia.

Rafał Sałata, prawnik



Niniejszy newsletter ma wyłącznie charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako porada prawna. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy i nieścisłości zawarte w informacjach przekazywanych w newsletterze.

Poprzednie wydania