NEWSLETTER - Luty 2013 www.wbwlegal.pl
Szanowni Państwo,

Prezentujemy Państwu lutowe wydanie naszego newslettera.

Przede wszystkim polecamy Państwu lekturę artykułu dotyczącego zagadnienia związanego z możliwością powoływania się na umowne klauzule prorogacyjne (tj. dotyczące właściwości sądu) w relacjach z podmiotem, który nie był stroną umowy. Zagadnienie to pojawiło się w związku z rozstrzygnięciem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w tym przedmiocie z 7 lutego 2013 roku.  

Ponadto znajdą tu Państwo omówienie kwestii związanych z abolicją składek na ubezpieczenie społeczne oraz zmian w zakresie wystawiania faktur VAT, które obowiązują od początku roku 2013.

Omawiamy także najistotniejsze regulacje ujęte w uchwalonej przez Sejm RP dnia 8 lutego 2013 roku nowej ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.
   
Życzymy miłej lektury.

Zespół Kancelarii.

Łańcuszki umów a klauzula prorogacyjna

Obecnie wiele umów sprzedaży zawieranych jest pomiędzy osobami mającymi siedzibę lub miejsce zamieszkania w różnych państwach Unii Europejskiej. W takich umowach nierzadko można znaleźć tzw. klauzulę prorogacyjną, która wskazuje, który sąd będzie miejscowo właściwy w przypadku powstania sporu na tle zawartej umowy. Ustalenia stron w tym zakresie mają na celu uchylenie ogólnej reguły rządzącej procesem, tj. reguły właściwości miejscowej sądu siedziby lub miejsca zamieszkania pozwanego, a wprowadzenie w zamian właściwości miejscowej umownej, na którą wyrażają zgodę obie strony umowy. W sytuacji, gdy pierwotny nabywca rzeczy zbywa ją kolejnemu nabywcy, a ten następnemu, przy czym każda z osób uczestniczących w łańcuszku sprzedaży ma siedzibę lub zamieszkuje w innym kraju Unii Europejskiej, obowiązywanie klauzuli prorogacyjnej w każdej kolejnej umowie staje się niejednoznaczne. Problem pojawia się w sytuacji, gdy kolejny już nabywca chce wystąpić przeciwko pierwszemu zbywcy (często producentowi) z roszczeniem np. z tytułu wady rzeczy sprzedanej. Czy ma on prawo skorzystania z klauzuli prorogacyjnej zawartej w pierwszej umowie sprzedaży, której nie był stroną, ale która dotyczy tej samej rzeczy?

Odpowiedzią na powyższe pytanie zajął się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 7 lutego 2013 r. (sygn. akt C-543/10). Trybunał uznał, że klauzula prorogacyjna obowiązuje tylko w sytuacji, gdy obie strony umowy wyraziły na to wyraźną zgodę. W przypadku zaś, gdy osoba, która chce wystąpić z powództwem jest kolejnym nabywcą rzeczy, nie można uznać, że klauzula prorogacyjna została ustalona między tą osobą a pierwotnym zbywcą. Między tymi osobami nie istnieje bowiem żadna więź umowna, a zatem skorzystanie z klauzuli prorogacyjnej jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy zostanie wykazane, że kolejny nabywca wiedział o istnieniu klauzuli prorogacyjnej w umowie pierwszego zbywcy z pierwszym nabywcą oraz wyraził na nią zgodę.

Z powyższego wynika, że dla zapewnienia obowiązywania klauzuli prorogacyjnej w każdej umowie, będącej częścią łańcuszka umów, należy ją dla bezpieczeństwa zamieścić w każdej kolejnej zawieranej umowie.

Daria Pawełczak, aplikant adwokacki


Abolicja składek ZUS

Dnia 15 stycznia 2013 roku weszła w życie ustawa z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2012 roku, poz. 1551; dalej: „ustawa o umorzeniu składek ZUS”).

Umorzenie dotyczy okresu od 1 stycznia 1999 roku do 28 lutego 2009 roku i obejmuje osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, tj.:
1. osoby prowadzące działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych;
2. twórców i artystów;
3. osoby prowadzące działalność w zakresie wolnego zawodu w rozumieniu przepisów
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne lub z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej
w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;
4. wspólników jednoosobowych spółek z o. o. oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej i partnerskiej;

Ustawa wprowadza dwie kategorie osób, które będą mogły ubiegać się o umorzenie zaległych składek. Pierwsza z nich obejmie osoby, które przed dniem 1 września 2012 roku zakończyły prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzą jej w dniu wydania decyzji o warunkach umorzenia. Pozostałe osoby będą się zaliczać do drugiej kategorii.

W stosunku do osób należących do drugiej kategorii decyzja o warunkach umorzenia oraz decyzja o umorzeniu bądź odmowie umorzenia zaległych składek będą mogły zostać wydane dopiero po ogłoszeniu przez Komisję Europejską decyzji stwierdzającej czy umorzenie zaległych składek stanowi czy też nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Zgodnie z nowymi przepisami osoby podlegające w ww. okresie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z ww. tytułów będą uprawnione złożenia wniosku o umorzenie składek na te ubezpieczenia oraz odsetek za zwłokę i pozostałych powstałych kosztów (w tym opłat i kosztów egzekucyjnych) za okres od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku. Wniosek o umorzenie zasadniczo można złożyć w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

O umorzeniu (bądź jego odmowie) ZUS będzie rozstrzygał decyzją. Warunkiem umorzenia jest:
1. nieposiadanie na dzień wydania decyzji o umorzeniu należności niepodlegających umorzeniu (tj. np. składek należnych za pracowników, podlegających finansowaniu ze środków płatnika składek) za wyjątkiem należności z tytułu składek za okres przed 1 stycznia 1999 r., bądź też
2. uregulowanie wszystkich niepodlegających umorzeniu należności (tj. np. składek należnych za pracowników, podlegających finansowaniu ze środków płatnika składek), odsetek za zwłokę i pozostałych powstałych kosztów (w tym opłat
i kosztów egzekucyjnych) w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia; warunek ten będzie spełniony także w przypadku, gdy w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia niepodlegające umorzeniu należności zostaną rozłożone na raty albo zostanie odroczony termin ich płatności – na warunkach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych;

Z wnioskiem o umorzenie, zgodnie z art. 2 ustawy o umorzeniu składek ZUS, mogą wystąpić także spadkobiercy lub osoby trzecie, jeżeli ZUS wydał decyzję
o ich odpowiedzialności w zakresie zobowiązań z tytułu tych składek.

Umorzenie składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe skutkuje umorzeniem składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres. Należy jedna mieć na uwadze, iż w przypadku umorzenia przez ZUS należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, okres, za który składki zostały umorzone nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu prawa i wysokości emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych oraz, że  kwota umorzonych składek nie podlega wliczeniu do podstawy obliczenia emerytury.

Przemysław Jakubowski, aplikant radcowski


Zmiany w zakresie wystawiania faktur VAT

Z dniem 1 stycznia 2013 roku zmieniły się przepisy rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2012 r., poz. 1428)

Jedną z ważniejszych zmian, jakie ustawodawca wprowadził nowelizacją jest możliwość wystawiania zbiorczych faktur. Okoliczność ta powinna ucieszyć w szczególności tych podatników, którzy w ciągu miesiąca kalendarzowego dokonują kilku odrębnych dostaw towarów lub usług na rzecz jednego podmiotu.

Zgodnie z nowo obowiązującymi przepisami jeżeli podatnik w danym miesiącu kalendarzowym, np. w czerwcu, dokona czterech odrębnych dostaw dla podmiotu X, np. 6 czerwca,, 11 czerwca, 17 czerwca i 28 czerwca będzie mógł zamiast wystawiania czterech odrębnych faktur wystawić tylko jedną. Żeby jednak móc skorzystać z takiej możliwości, będzie musiał wystawić fakturę obejmującą dostawy towarów lub usług dla podmiotu X do końca miesiąca kalendarzowego, w którym tych dostaw dokonał, a więc w wyżej wymienionym przypadku do 30 czerwca.

Nowelizacja przywołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów wprowadza także szereg innych zmian dotyczących wystawiania faktur. Zgodnie ze znowelizowanym § 16 rozporządzenia od 1 stycznia 2013 roku czynni podatnicy VAT nie wystawiają „faktur VAT”, lecz „faktury”. Od początku 2013 roku nie wystawia się również oryginału i kopii faktury - znowelizowany § 19 rozporządzenia Rady Ministrów wskazuje, iż fakturę wystawia się w co najmniej dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje nabywca, a drugi zachowuje podatnik dokonujący sprzedaży.  

Przemysław Jakubowski, aplikant radcowski

 

Nowa ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Dnia 8 lutego 2013 roku Sejm uchwalił ustawę o terminach zapłaty w transakcjach handlowych mającą zastąpić obecnie obowiązującą ustawę z dnia 12 czerwca 2003 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz. U. Nr 139, poz. 1323, z późn. zm.). Zmiana ma na celu zdyscyplinowanie dłużników oraz poprawę płynności finansowej przedsiębiorstw, a w rezultacie doprowadzić do zwiększenia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego.

Wprowadzono zasadę, zgodnie z którą termin zapłaty określony w umowie między przedsiębiorcami nie powinien przekraczać 60 dni od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku potwierdzającego dostawę towaru lub wykonanie usługi, chyba że strony wyraźnie ustalą inaczej. Jednakże,  jeżeli ustalony w umowie termin zapłaty dłuższy niż 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, jest sprzeczny ze społeczno-gospodarczym celem umowy lub zasadami współżycia społecznego oraz nie jest obiektywnie uzasadniony, biorąc pod uwagę właściwość towaru lub usługi, wierzycielowi po upływie 60 dni przysługują odsetki w wysokości odsetek za zwłokę określanej na podstawie art. 56 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, pod warunkiem, że spełnił on swoje świadczenie.

Kolejnym novum wprowadzonym przez ustawę są terminy na przeprowadzenie procedury weryfikacji towaru. Mianowicie, jeżeli strony transakcji handlowej przewidziały w umowie zbadanie towaru lub usługi albo procedura taka wynika z przepisów odrębnych ustaw, czas trwania tego badania określony w umowie nie może być sprzeczny ze społeczno-gospodarczym celem umowy lub zasadami współżycia społecznego oraz powinien być obiektywnie uzasadniony, biorąc pod uwagę właściwość towaru lub usługi, i nie może przekraczać 30 dni, liczonych od dnia otrzymania towaru lub usługi.

Z korzyścią dla wierzycieli wprowadzono również rekompensatę za koszty odzyskiwania należności. Będzie to stała kwota w wysokości 40 euro przeliczana na złote. W wypadku zaś, gdy koszty odzyskania należności poniesione przez wierzyciela z tytułu opóźnienia w zapłacie w transakcji handlowej przekroczą tę kwotę, wierzycielowi przysługiwać będzie zwrot wszystkich poniesionych kosztów.

Katarzyna Bor, aplikant radcowski



Niniejszy newsletter ma wyłącznie charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako porada prawna. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy i nieścisłości zawarte w informacjach przekazywanych w newsletterze.

Poprzednie wydania