NEWSLETTER - Sierpień 2013 www.wbwlegal.pl
Szanowni Państwo,

Prezentujemy Państwu sierpniowe wydanie naszego newslettera.

Przede wszystkim polecamy Państwu lekturę artykułu dotyczącego planowanych zmian przepisów regulujących tzw. e-handel, wynikających z konieczności dostosowania przepisów krajowych do przepisów Unii Europejskiej.

Ponadto znajdą tu Państwo informację na temat nowelizacji Kodeksu Pracy w zakresie rozliczania czasu pracy, przewidującą możliwość wydłużenia okresu rozliczeniowego aż do 12 miesięcy.

Poruszamy także kwestie związane z nowymi regulacjami ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a ponadto zapraszamy do zapoznania się z ciekawym artykułem dotyczącym prawdopodobnego powrotu do polskiego prawa podatkowego klauzuli zakazu obejścia prawa podatkowego.

Życzymy miłej lektury.

Zespół Kancelarii

Zmienią się przepisy o handlu internetowym

Zgodnie z unijną dyrektywą (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/83/UE)  państwa UE mają czas do 13 grudnia 2013 r. na uchwalenie określonych w niej nowych   zasad w zakresie e-handlu. Zmiany mają wejść w życie najpóźniej z dniem 13 czerwca 2014 r.

Na gruncie polskiego prawa implementacja dyrektywy będzie skutkowała m.in. następującymi zmianami. Po pierwsze, zmianie ulegnie przewidziany dla konsumentów 10-dniowy termin na odstąpienie do umowy (pot. zwrot towaru) bez podania przyczyny. Termin ten zostanie wydłużony do 14 dni.

Po drugie, w przypadku odstąpienia przez klienta od umowy, sprzedawca będzie miał możliwość wstrzymania się ze zwrotem ceny do czasu dostarczenia mu zwracanego towaru  (względnie dowodu jego odesłania) przez klienta. Aktualnie, w przypadku otrzymania od kupującego-konsumenta oświadczenia o odstąpieniu od umowy, sprzedawca musi w ciągu 14 dni od tej daty dokonać zwrotu ceny i to niezależnie od tego czy i w jakim stanie towar został mu odesłany.

Po trzecie, wprowadzona zostanie zasada, zgodnie z którą jeżeli sprzedawca nie poinformował klienta-konsumenta o tym, że w razie odstąpienia od umowy będzie on musiał pokryć koszty zwrotu towaru do sklepu – obowiązek pokrycia przedmiotowych kosztów przechodzi na sprzedawcę.

Ponadto, w określonych sytuacjach klient - konsument będzie miał prawo rezygnacji z zakupu plików elektronicznych, jak e-booki, audiobooki, pliki muzyczne (aktualnie takiej możliwości nie ma). Przede wszystkim, jeżeli sprzedawca nie poinformuje klienta o tym, że z chwilą pobrania pliku straci on prawo do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny w ciągu 14 dni, to klient ten będzie mógł zrezygnować z zakupu – i to nawet jeżeli „skorzystał” już z otrzymanego pliku.

Wymaga podkreślenia, że przewidziane w dyrektywie nowe (bardziej szczegółowe niż dotychczas) zasady handlu internetowego będą obowiązywać w całej UE. W konsekwencji, sprzedawcy i kupujący w całej Unii będą mieli takie same prawa i obowiązki. Jak się przewiduje, pozwoli to wyeliminować wiele pojawiających się dotąd trudności, związanych z różnicami w zakresie rozwiązań przyjętych w poszczególnych państwach i wynikającymi stąd np. różnymi oczekiwaniami klientów.

Nastazja Lisek, aplikant radcowski


Nowe regulacje w zakresie czasu pracy

23 sierpnia 2013 r. wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu pracy oraz ustawy o związkach zawodowych, której głównym założeniem jest uelastycznienie czasu pracy.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 129 § 2 Kodeksu pracy, pracodawca będzie mógł przedłużyć okres rozliczeniowy do 12 miesięcy i to w każdym systemie czasu pracy (dotychczas przyjęcie tak długiego okresu rozliczeniowego możliwe było tylko w szczególnych przypadkach w rolnictwie i hodowli oraz ochronie osób i mienia).

Ustawodawca jednakże nie umożliwia przedłużenia okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy w każdym przypadku – decyzja taka musi znajdować uzasadnienie w "przyczynach obiektywnych lub technicznych lub dotyczących organizacji pracy", a nadto zachowane powinny być „ogólne zasady dotyczące ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników”. Należy mieć jednakże na uwadze, że powyższe sformułowania mają niezwykle ogólnikowe brzmienie i zapewne dopiero praktyka stosowania wyżej wskazanej regulacji pokaże, w jakim kierunku powinna iść interpretacja tych postanowień.  
Ustawodawca zabezpieczył także interesy pracowników, w stosunku do których będzie stosowany przedłużony okres rozliczeniowy. Przedłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy powinno zostać bowiem ustalone w układzie zbiorowym pracy lub porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi, a w przypadku, gdy u pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe – w porozumieniu z przedstawicielami pracowników, wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy. Co więcej, jeśli w danym miesiącu pracownik zatrudniony na pełny etat nie wykonuje pracy z uwagi na rozkład czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, przysługuje mu co najmniej minimalne wynagrodzenie. Jeśli zaś pracownik jest zatrudniany w niepełnym wymiarze czasu pracy wysokość tego wynagrodzenia ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.

Omawiana nowelizacja zawiera także inne rozwiązania, jak na przykład regulację, iż nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych czas odpracowania zwolnienia od pracy udzielonego na pisemny wniosek pracownika w celu załatwienie spraw osobistych.

Jerzy Kozerski, prawnik


Nowości w ustawie o księgach wieczystych i hipotece

Dnia 7 sierpnia weszła w życie ustawa z dnia 24 maja 2013 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Z 2013 r., poz. 830 ), dokonująca modyfikacji postanowień wyżej wskazanej ustawy. Przyczyną zaistniałej nowelizacji była konieczność dostosowania obowiązujących przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., (sygn. akt P 15/12), który po dokonaniu analizy zgodności przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece z ustawą zasadniczą orzekł, że obowiązujące w dotychczasowym stanie prawnym uregulowanie, zgodnie z którym hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża w tym samym zakresie wszystkie nieruchomości utworzone przez podział, jest niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności z konstytucyjnymi zapisami dotyczącymi prawa własności.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził w uzasadnieniu, iż wskazany przepis  stanowi  ograniczenie praw współwłaścicieli nieruchomości, których udziały nie były obciążone hipoteką, co   prowadziło do sytuacji, gdzie w przypadku podziału nieruchomości, wierzycielowi przysługiwała taka sama ochrona prawna tak względem współwłaściciela, który był jego dłużnikiem jak i względem współwłaścicieli nieruchomości, którzy jego dłużnikami nie byli. W konsekwencji pozycja wierzyciela hipotecznego była umocniona kosztem ochrony prawa własności. Trybunał Konstytucyjny słusznie zauważył, iż niekonstytucyjny przepis mógł prowadzić do pokrzywdzenia współwłaścicieli niebędących pierwotnie dłużnikami, którzy w razie egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości utraciliby przysługujące im prawo własności na poczet uregulowania długu zaciągniętego przez innego współwłaściciela.

Mając na uwadze interesy współwłaścicieli niebędących dłużnikami jak i konieczność ochrony wierzyciela hipotecznego przed utratą zabezpieczenia oraz biorąc jednocześnie pod uwagę sugestie Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie, w nowelizacji przewidziano, iż hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża nieruchomość otrzymaną w wyniku zniesienia współwłasności przez współwłaściciela, którego udział był obciążony tą hipoteką. Innymi słowy, począwszy od dnia 7 sierpnia 2013 r., jeżeli współwłasność zostanie zniesiona przez podział,  hipoteka obciążać będzie jedynie nieruchomość współwłaściciela – dłużnika.

Co więcej, w sytuacji, gdy  w wyniku podziału nieruchomości współwłaściciel, którego udział obciążony był hipoteką, nie otrzyma nieruchomości czy też otrzyma nieruchomość przedstawiająca wartość niższą niż dotychczas przysługujący mu udział  przed  podziałem,  wierzycielowi hipotecznemu przysługiwać będzie z tego tytułu ustawowe prawo zastawu na wierzytelności. Precyzując, w takim przypadku wierzyciel hipoteczny będzie uprawniony do ściągnięcia należności z kwoty, którą dłużnik otrzyma tytułem spłaty lub dopłaty jego udziału w nieruchomości, przy czym o pierwszeństwie ustawowego prawa zastawu na wierzytelności o spłatę rozstrzygać będzie pierwszeństwo hipotek obciążających udział współwłaściciela. Celem powyższego unormowania jest zabezpieczenie interesu przed zmniejszeniem wartości albo utratą zabezpieczenia jego prawa.

Ustawodawca uściślił jednocześnie, iż postanowienie umowy lub ugody sądowej znoszącej współwłasność, na podstawie której współwłaściciel, którego udziały obciążone były hipoteką nie otrzymuje spłaty  lub dopłaty, jest nieważne.

Marcelina Słapa, prawnik


Możliwy powrót klauzuli zakazu obejścia prawa podatkowego

W sytuacji deficytu budżetowego państwo szuka oszczędności wszędzie – nie tylko redukując wydatki, ale także uszczelniając system podatkowy. Dlatego też jedną ze zmian zaproponowanych przez Ministerstwo Finansów w opublikowanym 30 kwietnia 2013 roku dokumencie „Założenia projektu ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw” jest wprowadzenie generalnej klauzuli zakazującej agresywnej optymalizacji podatkowej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że instrument tego rodzaju obowiązywał już w polskim prawie do 2004 roku i miał następującą treść: „Organy podatkowe i organy kontroli skarbowej, rozstrzygając sprawy podatkowe, pominą skutki podatkowe czynności prawnych, jeżeli udowodnią, że z dokonania tych czynności nie można było oczekiwać innych istotnych korzyści niż wynikające z obniżenia wysokości zobowiązania podatkowego, zwiększenia straty, podwyższenia nadpłaty lub zwrotu podatku”. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2004 r. orzekł, że klauzula w takim kształcie jest niezgodna z zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji) w związku z zasadą wyłączności ustawy w nakładaniu obciążeń finansowych (art. 217 Konstytucji).

Obecnie ustawodawca powołuje się na Zalecenie Komisji Europejskiej z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawie agresywnego planowania podatkowego (2012/772/UE). Komisja Europejska, wskazując na powszechność zjawiska jakim jest unikanie opodatkowania, zaproponowała następującą treść klauzuli obejścia prawa podatkowego: „Nie uwzględnia się sztucznego uzgodnienia lub szeregu sztucznych uzgodnień, które przyjęto w zasadniczym celu uniknięcia opodatkowania i które prowadzą do osiągnięcia korzyści podatkowej. Krajowe organy rozpatrują te ustalenia do celów podatkowych poprzez odniesienie się do ich istoty ekonomicznej”.

Warto także zauważyć, że Polska nie jest wyjątkiem na arenie międzynarodowej w zakresie wprowadzania omawianej klauzuli. Ministerstwo Finansów wskazuje na 23 inne kraje, które wprowadziły lub dopiero planują wprowadzić analogiczne zapisy do swojego prawa - między innymi Australię, Kanadę i Chiny.

Jerzy Kozerski, prawnik



Niniejszy newsletter ma wyłącznie charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako porada prawna. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy i nieścisłości zawarte w informacjach przekazywanych w newsletterze.

Poprzednie wydania