NEWSLETTER - Listopad 2013 www.wbwlegal.pl
Szanowni Państwo,
 
Przedstawiamy listopadowe wydanie newslettera Kancelarii Weremczuk Bobeł i Wspólnicy.

Przede wszystkim polecamy Państwu lekturę artykułów dotyczących planowanych zmian w kodeksie spółek handlowych w zakresie możliwości istnienia udziałów beznominałowych oraz obniżenia minimalnej ustawowej wysokości kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.
 
Ponadto zamieszczamy informacje dotyczące zmian w ustawie o podatku VAT w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego, które wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2014 roku. 
 
Omawiamy także orzeczenia Sądu Najwyższego w zakresie obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne w sytuacji skierowania pracownika na wielomiesięczną delegacje zagraniczną, a także w kwestiach związanych z postępowaniem w ramach elektronicznego postępowania upominawczego (EPU).
 
Życzymy miłej lektury.

Zespół Kancelarii.

Nowelizacja KSH - udziały beznominałowe i obniżenie minimalnej ustawowej wysokości kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

W poprzednim wydaniu naszego newslettera informowaliśmy o planowanej nowelizacji Kodeksu spółek handlowych (KSH) i innych ustaw regulujących prawo spółek. Skupialiśmy się wówczas na przewidywanych udogodnieniach polegających na zwiększeniu zakresu czynności, które będzie można dokonywać online. Wskazaliśmy między innymi, że ustawodawca chce dopuścić możliwość zakładania spółek jawnych, komandytowych i komandytowo-akcyjnych w systemie teleinformatycznym – obecnie taka możliwość istnieje jedynie względem spółek z ograniczoną odpowiedzialnością.

Omawiana nowelizacja przewiduje także inne rozwiązania o charakterze nie tyle proceduralnym, co materialnoprawnym. Celem projektowanych zmian ma być zwiększenie atrakcyjności polskich spółek prawa handlowego na tle spółek innych państw europejskich. Poniżej przedstawimy planowaną koncepcję wprowadzenia instytucji udziałów beznominałowych i obniżenia kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

Obecnie o strukturze własnościowej oraz o uprawnieniach wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością decydują udziały w kapitale zakładowym posiadające określoną wartość nominalną, która wynosi minimalnie 50 zł za jeden udział. Ustawodawca planuje wprowadzenie zupełnie nowej instytucji udziałów bezkapitałowych, które oderwane są od kapitału zakładowego. Wkłady na pokrycie tych udziałów mają zasilać kapitał udziałowy, który będzie kwalifikowany jako kapitał podstawowy w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Kapitał udziałowy będzie występował obok kapitału zakładowego (model mieszany) albo zamiast niego – w przypadku przyjęcia modelu alternatywnego.

Planuje się także obniżenie wysokości minimalnego kapitału zakładowego do symbolicznej złotówki. Obecnie minimalny kapitał zakładowy wynosi 5.000 zł. Podkreślenia wymaga, że aktualne rozwiązanie w zakresie wysokości minimalnego kapitału zakłądowego jest krytykowane z wielu powodów. Przede wszystkim wskazuje się, że kwota ta nie zabezpiecza odpowiednio interesów wierzycieli spółki, nie jest także wystarczająca do rozpoczęcia działalności gospodarczej. Skoro zatem instytucja minimalnego kapitału zakładowego ma obecnie iluzoryczny charakter, nie ma żadnych przeciwwskazań, aby obniżyć tę kwotę jeszcze bardziej.

Zaznaczyć należy, że nie są to jedyne projektowane zmiany dotyczące spółek handlowych. O innych rozwiązaniach poinformujemy Państwa w następnych wydaniach newslettera.  

Jerzy Kozerski, prawnik


Istotne zmiany w ustawie o VAT od dnia 1 stycznia 2014 r.

Dnia 1 stycznia 2014 r., wejdą w życie zmiany dotyczące podatku VAT, mające na celu dostosowanie polskich przepisów do dyrektyw unijnych. Wśród licznych zmian, na szczególną uwagę zasługują modyfikacje w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego oraz terminów wystawiania faktur, a także zmiany definicji podstawy opodatkowania.

Aktualnie, obowiązek podatkowy co do zasady powstaje z chwilą wydania towaru bądź wykonania usług. Gdy czynności te udokumentowane są fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej wystawienia, nie później jednak niż w ciągu 7 dni od dnia wydania towaru lub wykonania usług. Zgodnie zaś z treścią nowych regulacji, obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi i to co do zasady bez względu na datę wystawienia faktury.

W przypadku usług wykonywanych częściowo oraz usług ciągłych, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wykonania usługi, co nastąpi w chwili  wykonania tej części usługi, za którą określono zapłatę.  Usługę zaś, dla której ustalono następujące po sobie terminy płatności i rozliczeń uznać należy za wykonaną z upływem okresu, do którego odnosi się każdorazowa płatność, aż do momentu zakończenia świadczenia danej usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma całość lub część zapłaty (tj. m. in. zaliczkę, ratę, zadatek, przedpłatę, wkład budowlany) przed dokonaniem dostawy bądź wykonaniem usługi, wówczas obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej otrzymania.

W dalszej kolejności wskazania wymaga, iż wprowadzoną nowelizacją ustawodawca w odmienny sposób ukształtował moment powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do wybranych rodzajów działalności, tj. m. in. usług budowlanych i montażowych, dystrybucji energii elektrycznej lub cieplnej, świadczenia usług telekomunikacyjnych, najmu, dzierżawy, leasingu, stałej obsługi prawnej lub biurowej. W wymienionych  przypadkach  obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą wystawienia faktury, zaś uchybi obowiązkowi jej wystawienia bądź zrobi to z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminów wystawienia faktury lub z chwilą upływu terminu płatności.

W związku z zaistniałą nowelizacją, znacznym modyfikacjom ulegną także terminy, w jakich podatnik będzie zobligowany do wystawienia faktury. Nowe regulacje przewidują, iż podatnik będzie zobowiązany do sporządzenia faktury VAT nie później niż 15 miesiąca po miesiącu, w którym dokonano dostawy lub wykonano usługę, co jest odmienne od obowiązujących aktualnie przepisów, zgodnie z których  treścią, podatnik zobligowany jest do wystawienia faktury w terminie 7 dni od daty wykonania usługi lub dostawy towaru.  Nowe regulacje dotyczą także terminu wystawiania faktur zaliczkowych dokumentujących otrzymanie zapłaty częściowej, bowiem począwszy od roku 2014 podatnik będzie mógł je wystawić w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy, ale także podatnik będzie mógł wystawić faktury zaliczkowe do 30 dni przed otrzymaniem przedpłaty (co obecnie nie jest możliwe). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż nowelizacja przewiduje jednak pewne wyjątki od zasady ogólnej wystawiania faktur, w związku z czym inne terminy obowiązywać będą podatnika w odniesieniu do świadczenia usług budowlanych (30 dni od dnia wykonania usług); dostawy książek drukowanych (60 dni od dnia wydania towarów) , drukowaniu książek (90 dni od dnia wykonania czynności);  dostawy książek drukowanych i gazet (120 dnia od dnia pierwszego wydania towarów).

Kolejną istotną modyfikacją, jest zmieniona definicja podstawy opodatkowania. Zgodnie z  obowiązującymi przepisami podstawą opodatkowania jest obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego VAT. Od dnia 1 stycznia 2014 r., podstawą opodatkowania co do zasady będzie wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usługi świadczonych przez podatnika.

Marcelina Słapa, prawnik


Podróż służbowa a kilkumiesięczna delegacja - problem ze składkami ZUS

Większość przedsiębiorstw, w szczególności z branży budowlanej czy IT, posiadając stałą siedzibę w Polsce, prowadzi szeroko zakrojoną działalność za granicą. W konsekwencji, przedsiębiorcy bardzo często wysyłają swoich pracowników na kilkumiesięczne kontrakty do innych państw. Problem pojawia się, gdy należy odpowiednio zakwalifikować taki wyjazd jako podróż służbową lub delegację. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia wysokości i podstawy obliczania składek ZUS.

Powyższy problem był przedmiotem sporu sądowego pomiędzy włocławską spółką z branży budowlanej a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, który to spór swój finał znalazł w Sądzie Najwyższym. Spółka stała na stanowisku, że dopuszczalne w świetle prawa jest wysłanie pracownika na zagraniczny kontrakt i potraktowanie takiego wyjazdu jako podróży służbowej, a co za tym idzie wypłacanie pracownikowi wynagrodzenia, od którego odprowadzane są składki ZUS i jednoczesne wypłacanie na rzecz pracownika diet z tytułu podróży służbowej (bez składek ZUS), których wysokość kilkukrotnie przewyższa wysokość wynagrodzenia pracownika. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zgodził się z powyższym stanowiskiem i utrzymywał, że powyższą sytuację faktyczną należy zakwalifikować jako delegację pracownika na okres kilku miesięcy do pracy za granicę, co powoduje brak możliwości wypłaty diet z tytułu podróży służbowej i obowiązek zapłaty składek ZUS od całej sumy wypłacanej pracownikowi.

W powyższym zakresie rację Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przyznały sądy obu instancji, a także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt  II UK 204/13. Jednakże Sąd Najwyższy, pomimo podzielenia poglądu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych co do charakteru prawnego kontraktu zagranicznego i jego kwalifikacji jako delegacji, a nie podróży służbowej, uchylił wyrok sądu II instancji do ponownego rozpoznania z uwagi na uchybienia powstałe przy ustaleniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych podstawy naliczania składek ZUS od wynagrodzenia delegowanego pracownika.

Daria Pawełczak, aplikant adwokacki


Co warto wiedzieć o elektronicznym postępowaniu upominawczym - najnowsze orzeczenia Sądu Najwyższego

W ostatnich miesiącach Sąd Najwyższy (SN) kilkakrotnie zajmował się problematyką elektronicznego postępowania upominawczego (EPU).
Przypomnijmy, że EPU to szczególnego rodzaju postępowanie cywilne, w którym dochodzić można przede wszystkim roszczeń pieniężnych, a którego specyfika polega na tym, że postępowanie to w przeważającej mierze realizowane jest w systemie teleinformatycznym. Mianowicie, pozew (i dalsze pisma procesowe powoda) wnoszone są w EPU wyłącznie drogą elektroniczną; możliwość wnoszenia do sądu pism ta drogą  ma również sam pozwany; podobnie, pisma z sądu doręczane są powodowi (i pozwanemu  - o ile ten sam wniesie do sądu pismo drogą elektroniczną) za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego EPU. Co istotne, pozew składany w tym postępowaniu wymaga jedynie wskazania (a już nie – dołączenia) dowodów i podlega opłacie czterokrotnie niższej od opłaty ustalonej zgodnie z ogólnymi zasadami. EPU uważane jest przez to za szybsze i tańsze od „tradycyjnych” postępowań.

Celem powoda wnoszącego pozew w EPU jest uzyskanie nakazu zapłaty, wydanego przez e-sąd. W niektórych przypadkach postępowanie „przenosi” się jednak do sądu właściwości ogólnej (czyli np. do sądu miejsca zamieszkania pozwanego) i nabiera „papierowego charakteru”. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy e-sąd stwierdzi brak podstaw do wydania nakazu zapłaty, bądź, gdy pozwany wniesie sprzeciw od nakazu zapłaty.

W takim przypadku przewodniczący wzywa powoda do usunięcia braków pozwu, o których mowa w art. 50537 § 1 KPC (np. przez dołączenie pełnomocnictwa lub uzupełnienie opłaty). W razie nieusunięcia wspomnianych braków w terminie, sąd umarza postępowanie.

To właśnie opisanego wyżej etapu „przejścia” z postępowania elektronicznego na „papierowe” dotyczą dwa, wydane w ostatnim czasie, orzeczenia SN.

Po pierwsze, w uchwale z dnia 21 listopada 2013 r. (sygn. akt III CZP 66/13) SN rozstrzygnął wątpliwość, czy wytoczenie powództwa w EPU, zakończonym następnie umorzeniem tego postępowania na podstawie art. 50537 § 1 zd. 2 KPC (tj. w sytuacji opisanego wyżej nieuzupełnienia braków pozwu w terminie) przerywa bieg terminu przedawnienia. SN  wskazał mianowicie, że w takiej sytuacji, mimo upadku postępowania, dochodzi jednak do przerwania biegu terminu przedawnienia – skutkiem czego termin ten biegnie na nowo.

Po drugie, w uchwale z dnia 10 października 2013 r. (sygn. akt III CZP 56/13), SN  wyjaśnił, że w razie wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w EPU opłata sądowa od pozwu (wnoszona w ¼ wysokości) nie podlega uzupełnieniu (o pozostałe ¾).

Nastazja Lisek, aplikant radcowski



Niniejszy newsletter ma wyłącznie charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako porada prawna. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy i nieścisłości zawarte w informacjach przekazywanych w newsletterze.

Poprzednie wydania