Szanowni Państwo,

 

Przedstawiamy lipcowe wydanie newslettera Kancelarii WBWWeremczuk Bobeł & Wspólnicy.


W pierwszej kolejności polecamy Państwu lekturę materiału dotyczącego zmian w prawie konsumenckim w zakresie nowych uprawnień konsumentów dokonujących zakupów za pośrednictwem sieci internet, jak również artykułu poświęconego planowanym zmianom procedury postępowania przed sądem ochrony konkurencji i konsumentów w sprawach kontroli zgodności postanowień wzorców umownych z prawem.  

 

Ponadto omawiamy najnowsze orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące ważności czynności prawnej dokonanej przez osobę nieuprawnioną, ale ujawnioną w rejestrze jako podmiot uprawniony do działania za spółkę.

 

Zapraszamy także do lektury artykułu poświęconego stanowisku Sądu Najwyższego, który wypowiedział się w kwestii zwrotu kosztów noclegu kierowcom wykonującym przewóz w transporcie międzynarodowym.

 

Życzymy miłej lektury.


Zespół Kancelarii.

 

Nowe uprawnienia konsumentów dokonujących zakupów w sieci na podstawie ustawy o prawach konsumenta.

W grudniu 2014 roku wejdzie w życie ustawa o prawach konsumenta, na mocy której konsumenci zyskają liczne uprawnienia, a na przedsiębiorcach będą ciążyły dodatkowe obowiązki. Na szczególną uwagę zasługują zmiany w zakresie sprzedaży internetowej, które w wielu przypadkach skutkować będą zmianą dotychczas obowiązujących regulaminów sklepów internetowych.

W pierwszej kolejności ustawa nakłada na przedsiębiorców obowiązek informacyjny w dużo szerszym zakresie niż dotychczas. Przedsiębiorca zobowiązany będzie do poinformowania klienta m.in. o adresie pocztowym firmy, jej numerze rejestrowym, adresie e-mail, numerze telefonu, pod którym można się skontaktować ze sprzedającym, o łącznej cenie lub wynagrodzeniu za świadczenie wraz z podatkami, a gdy charakter przedmiotu świadczenia nie pozwala na wcześniejsze obliczenie ich wysokości - sposobie, w jaki będą one obliczane, a także opłatach za transport, dostarczenie, usługi pocztowe oraz innych kosztach.

Wszystkich informacji wymienionych w ustawie przedsiębiorca będzie musiał udzielić
w sposób odpowiadający rodzajowi użytego środka porozumiewania się na odległość,
w sposób czytelny i wyrażony prostym językiem, co oznacza w wielu przypadkach zmiany regulaminów sklepów internetowych.

Dodatkowo, przedsiębiorca sprzedający towar lub oferujący usługi przez Internet będzie musiał zapewnić, aby w momencie składania drogą elektroniczną zamówienia klient wyraźnie potwierdził, że zdaje sobie sprawę iż zamówienie pociąga za sobą obowiązek zapłaty. Jeżeli w celu złożenia zamówienia wymagane jest aktywowanie przycisku, musi być on oznaczone w łatwy i czytelny sposób np. przy użyciu słów „zamówienie
z obowiązkiem zapłaty”. Przepisy mają na celu uniemożliwienie wyłudzenia od klientów pieniędzy poprzez zamieszczanie informacji o wymaganych płatnościach w wielostronicowym regulaminie, z którym nie zawsze klient się zapoznaje. Po wejściu
w życie nowych przepisów klient nie będzie musiał ponosić żadnych opłat lub kosztów dodatkowych, jeżeli nie zostanie o nich odpowiednio poinformowany przed złożeniem zamówienia.

Jeżeli natomiast przedsiębiorca zaproponuje konsumentowi zawarcie umowy przez telefon, oświadczenie konsumenta o zawarciu umowy będzie skuteczne, jeżeli zostało utrwalone na papierze lub innym trwałym nośniku po otrzymaniu potwierdzenia od przedsiębiorcy.

Jedna z ważniejszych zmian odnosi się do prawa odstąpienia od umowy. W przypadku zakupu dokonanego w Internecie klientowi będzie przysługiwać prawo do odstąpienia od umowy bez podawania przyczyny w ciągu 14 dni od otrzymania zamówionego towaru (obecnie 10 dni). Niepoinformowanie klienta o prawie do zwrotu towaru będzie skutkowało tym, że kupujący automatycznie będzie miał aż 12 miesięcy na rezygnację z zakupu.
W razie odstąpienia przez klienta od umowy, oprócz ceny towaru przedsiębiorca będzie musiał zwrócić mu również kwotę otrzymaną na pokrycie kosztów dostarczenia produktu.

W związku ze zmianami wprowadzającymi obowiązek informowania klienta o jego prawie do rozwiązania umowy bez poniesienia żadnych konsekwencji (prawnych i materialnych), konieczne będzie w wielu przypadkach opracowanie nowych regulaminów sklepów internetowych. Jednocześnie nowe regulacje będą mają na celu ochronę praw konsumentów, zarówno kupujących w tradycyjny sposób, jak i tych dokonujących transakcji przez Internet.

Agnieszka Stawicka, aplikant radcowski

 

Dokonanie czynności prawnej przez osobę nieuprawnioną, ale ujawnioną w rejestrze a kwestia nieważności.

W dniu 12 lutego 2014 roku Sąd Najwyższy (sygn. akt IV CSK 361/13) wydał wyrok, w którym uznał, że czynność prawna dokonana przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, reprezentowaną przez odwołanego członka zarządu, który w chwili jej dokonywania był nadal wpisany do rejestru przedsiębiorców, nie jest dotknięta sankcją nieważności bezwzględnej.
Powyższy wyrok został wydany w sprawie, w której strona powodowa dochodziła pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego, w którym członek zarządu w imieniu powodowej spółki poddał powódkę na rzecz pozwanej egzekucji, pomimo że dzień wcześniej został odwołany ze składu zarządu spółki, lecz w dniu dokonywania czynności był jeszcze wpisany w Krajowym Rejestrze Sądowym jako członek jej zarządu.
Powództwo w wyniku ponownego rozpoznania zostało oddalone przez Sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny oddalając apelację powoda stwierdził, że uchwała o odwołaniu członka zarządu powódki jest skuteczna w stosunkach wewnętrznych od chwili jej podjęcia, a jej skuteczność nie jest uzależniona od powiadomienia odwołanego o treści tej uchwały. Jednakże pomimo tego osoby trzecie działające w dobrej wierze są chronione zasadą jawności materialnej rejestru (art. 14 KRSU) oraz zasadą domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru (art. 17 ust. 1 KRSU).
Zdanie Sądu Apelacyjnego podzielił Sąd Najwyższy, który wskazał, że celem art. 14 i art. 17 KRSU jest ochrona osób działających w zaufaniu do wpisu i ogłoszenia o wpisie, a każda czynność prawna dokonana przez osobę ujawnioną jeszcze w rejestrze jako uprawniony piastun osoby prawnej, ale już de iure nieuprawnioną do działania za tę osobę prawną wskutek odwołania ze składu organu, nie może być skutecznie podważona. Skutkiem więc dokonania czynności prawnej przez osobę, która w chwili jej dokonania w imieniu osoby prawnej nie była już w składzie organu tej osoby prawnej, ale była jeszcze ujawniona w rejestrze jako uprawniona do jej reprezentacji, nie jest więc nieważność tej czynności prawnej. O ważności czynności prawnej nie decydują bowiem wyłącznie reguły wynikające z art. 38 i 39 KC, lecz również system domniemań przyjęty w przepisach ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, które, jako przepisy szczególne w stosunku do przepisów KC, muszą być wykładane ściśle. Kierując się tymi założeniami, przyjąć należy, że art. 14 KRSU określa inaczej niż KC skutki prawne braku wymaganego wpisu w rejestrze, którego przeciwieństwem jest - jak w stanie faktycznym tej sprawy - istnienie wpisu nieodpowiadającego już aktualnemu stanowi prawnemu. Skutki te polegają jednak na tym, że czynność prawna zdziałana w okolicznościach określonych w art. 14 KRSU jest dla powodowej spółki wiążąca w jej relacjach z osobą trzecią.
Wykładnia przepisów art. 14 i art. 17 KRSU, determinująca skutki czynności prawnych dokonywanych z uwzględnieniem treści wpisów ujawnionych w rejestrze przedsiębiorców, chroni interes uczestników obrotu w ten sposób, że podmiot działający w zaufaniu do treści tych wpisów nie może znaleźć się w sytuacji mniej korzystnej aniżeli ta, w której znalazłby się, gdyby rzeczywisty stan prawny był zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w rejestrze.

Katarzyna Brzoziewska, aplikant adwokacki

 

Sąd Najwyższy chroni uprawnienia zawodowych kierowców.

W dniu 12 czerwca 2014 roku zapadła uchwała Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów w sprawie o sygnaturze II PZP 1/14. Orzeczenie to ma niebagatelne znaczenie dla wszystkich przedsiębiorców zatrudniających zawodowych kierowców, wykonujących zadania związane z dalekodystansowym transportem towarów. Uchwała ta bowiem została wydana w odpowiedzi na postawione przed powyższym Sądem następujące zagadnienie prawne, dotychczas rozstrzygane na różne sposoby w praktyce judykatury: czy stworzenie możliwości spania w kabinie samochodu podczas wykonywania podróży służbowych w transporcie międzynarodowym jest równoznaczne z zapewnieniem kierowcy bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (obecnie nieaktualnego – zmienionego na Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej, którego treść w § 16 ust. 4 właściwie w zasadniczych dla niniejszego zagadnienia aspektach niczym się nie różni od poprzedniego) w związku z art. 775 §5 Kodeksu pracy oraz art. 21a Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Sąd Najwyższy stwierdził, że przy uwzględnieniu postępu cywilizacyjnego, jaki się dokonał, nie można uznać, że w XXI wieku zorganizowanie pracownikowi możliwości spania w kabinie dostawczego samochodu jest równoznaczne z zapewnieniem mu pełnoprawnego nocnego wypoczynku i że biorąc pod uwagę wysokość stawek określanych w załączniku do w/w rozporządzenia – przewidzianych jako maksymalne za zwrot kosztów noclegu w poszczególnych państwach, prawodawcy musi chodzić o nocleg w hotelu, czy motelu, albo chociażby wyodrębnionej części pojazdu – specjalnie przeznaczonej konstrukcyjnie do odbywania w niej wypoczynku nocnego. Ponadto Sąd wskazał także na to, iż z faktu spędzania nocy przez zatrudnionego kierowcę w kabinie jego samochodu, pracodawca odnosi dodatkową korzyść w postaci zwiększonego bezpieczeństwa przewożonego ładunku.

Ustawowym obowiązkiem pracodawcy jest pokrycie kosztów podróży pracownika, szczególnie gdy wiążę się ona z długotrwałą rozłąką z jego centrum życia osobistego, jak stwierdza Sąd. W świetle tych rozważań niepodważalnym według Sądu Najwyższego jest to, że jeśli pracownik spędza noc w kabinie samochodu, nawet przystosowanej przez pracodawcę do takiego noclegu, to nie zwalnia to go z obowiązku zwrócenia kosztów noclegu. Choć pracownik nie będzie w stanie przedstawić rachunku za ten nocleg, będzie mu się należał - zgodnie z § 16 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia - ryczałt w wysokości 25% limitu przewidzianego za nocleg w danym kraju, zgodnie z listą stanowiącą załącznik do tego rozporządzenia.

Ze względu na analogiczne rozwiązania dotyczące zwrotu kosztów noclegów w transporcie krajowym nie jest wykluczone, iż powyższe rozstrzygnięcie Sądu znajdzie swe zastosowanie również i w tym zakresie.

Rafał Sałata, Prawnik

 

Nowy tryb kontroli zgodności postanowień umownych z prawem.

Ministerstwo Sprawiedliwości z początkiem czerwca skierowało do konsultacji międzyresortowych i publicznych projekt założeń do nowelizacji Kodeksu Postępowania Cywilnego oraz innych ustaw, którego zasadniczym celem jest diametralna zmiana postępowania przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej SOKiK) w przedmiocie tak zwanej abstrakcyjnej kontroli postanowień umownych. Mianem tym określa się postępowania, których celem jest badanie, czy dane postanowienie umowne używane przez przedsiębiorcę w jego wzorcach umownych jest zgodne z prawem.

Zmiany proponowane przez Ministerstwo są bardzo daleko idące. Po pierwsze zmianie ulec ma sam tryb postępowania i zamiast procesowego ma zostać wprowadzony tryb nieprocesowy, charakteryzujący się obniżeniem kontradyktoryjności (tj. wkładem i znaczeniem stron w procesie), a zwiększeniem roli samego sądu, który w takim postępowaniu przejawia znacznie zwiększoną inicjatywę. Ma to w założeniu przyspieszyć i usprawnić rozstrzyganie tego rodzaju spraw przez sądy.

Konsekwencją powyższego jest proponowane rozwiązanie, polegające na ograniczeniu legitymacji procesowej w tego rodzaju sprawach. Z powództwem w przedmiocie kontroli abstrakcyjnej postanowień umownych nie będzie mógł już wystąpić „zwykły Kowalski”. Uprawnione do tego mają być jedynie enumeratywnie wskazane przez ustawodawcę podmioty, między innymi Prezes UOKiK, KNF, Prezes UKE, Prezes URE, Rzecznik Ubezpieczonych, Rzecznik Praw Pacjenta, powiatowy rzecznik konsumenta, czy kwalifikowane stowarzyszenia konsumenckie wpisane do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK, które muszą działać od przynajmniej dwóch lat i mieć co najmniej 100 członków, aby mogły zostać w tym rejestrze uwzględnione. Ma to dodatkowo usprawnić i zwiększyć profesjonalizm postępowania w tego rodzaju sprawach.

Kolejną proponowaną zmianą jest wprowadzenie obowiązku uzasadniania przez SOKiK z urzędu każdego orzeczenia wydanego w sprawie kontroli postanowień umownych. Ma to zapewnić przejrzystość i oszczędzić kosztów ekonomicznych przedsiębiorcom, którzy będą zawsze wiedzieli z jakich przyczyn dane postanowienie zostało uznane lub nieuznane za niedozwolone. Posiadając taką wiedzę każdy profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego będzie mógł konstruować swoje wzorce umów, tak, aby skuteczniej uniknąć wprowadzania do nich tego niedozwolonych postanowień.

Ponadto każde prawomocne orzeczenie w tego rodzaju sprawie ma uzyskać walor rozszerzonej skuteczności. W praktyce oznacza to, iż postanowienie w takiej sprawie będzie skuteczne pomiędzy danym przedsiębiorcą a wszystkimi konsumentami, którzy zawarli z nim umowę na podstawie wzorca zawierającego dane postanowienie umowne, a także wobec wszystkich podmiotów legitymowanych do wytoczenia powództwa kontrolnego. Ma to na celu ograniczenie możliwości wytaczania kolejnych powództw o to samo postanowienie umowne.

W związku też z powyższym rejestr postanowień niedozwolonych zmieni nieco swój charakter. Ponieważ rozszerzona skuteczność zostanie przypisana już samemu orzeczeniu wydanemu przez SOKiK, to rejestr prowadzony przez Prezesa UOKiK będzie miał charakter jedynie informacyjny. Ponadto w planach jest znaczące usprawnienie tego rejestru w sensie technicznym, tak, aby wyszukiwanie w nim informacji było prostsze. Dodatkowo na stronie internetowej SOKiK mają być publikowane wszystkie prawomocne orzeczenia tego Sądu, także oddalające powództwa w zakresie abstrakcyjnej kontroli postanowień umownych wraz z ich uzasadnieniami.


Rafał Sałata, Prawnik


Niniejszy newsletter ma wyłącznie charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako porada prawna. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy i nieścisłości zawarte w informacjach przekazywanych w newsletterze.
   

Poprzednie wydania