Szanowni Państwo,

 

Przedstawiamy sierpniowe wydanie newslettera Kancelarii WBW Weremczuk Bobeł & Wspólnicy.

Przede wszystkim polecamy Państwu lekturę materiału, dotyczącego zmian w zasadach uzyskiwania dostępu do ksiąg wieczystych oraz zmian w zakresie procedury wydawania zaświadczeń o niekaralności. Obie zmiany obowiązują od 1 lipca 2014 roku.

Ponadto omawiamy orzeczenie Sądu Najwyższego wydane w sprawie III CSK 160/13, gdzie Sąd stanął na stanowisku, iż przy ocenie zachowania ujawniającego wolę dokonania czynności prawnej przez osobę prawną musimy uwzględnić nie tylko zachowanie osób powołanych z mocy ustawy do reprezentacji tej osoby prawnej, ale także inne osoby, które są upoważnione do podejmowania czynności faktycznych i prawnych w imieniu i na rzecz tej osoby.

Zapraszamy także do lektury artykułu poświęconego planowanych – w związku z niedawnym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego – zmianach w zakresie zasad prowadzenia niektórych działań operacyjnych przez podmioty powołane do ochrony państwa.

Życzymy miłej lektury.


Zespół Kancelarii.

Zmiany w dostępie do ksiąg wieczystych

W dniu 1 lipca 2014 r. weszły w życie przepisy Ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 941). Przepisy te wprowadzają obowiązek zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym. Dotychczas przepisy dawały jedynie możliwość zakładania
i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym jako równoległą w stosunku do standardowej (papierowej) formy.
Zasadą jest, że informacji z centralnej bazy danych ksiąg wieczystych udziela tzw. Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych utworzona przez Ministra Sprawiedliwości. Konsekwencją powyższego jest umożliwienie osobie zainteresowanej samodzielnego wydrukowania za pośrednictwem systemu teleinformatycznego odpisu lub wyciągu z księgi wieczystej, a także zaświadczenia o zamknięciu ksiąg wieczystych. Aby uzyskać dostęp do powyższych dokumentów w formie plików pdf i możliwość ich wydrukowania, należy złożyć odpowiedni wniosek za pośrednictwem wspomnianego systemu teleinformatycznego. Wydruki dokumentów uzyskane w odpowiedzi na złożony wniosek mają moc dokumentów wydawanych przez sąd. W odróżnieniu od wydruków z Krajowego Rejestru Sądowego, uzyskanie wydruku odpisu lub zaświadczenia z księgi wieczystej wiąże się z koniecznością uiszczenia stosownej opłaty, jednakże niższej od opłaty od wniosku o wydanie odpisu w formie papierowej o 10 złotych.
Na skutek nowelizacji każdy, kto zna numer księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym może ponadto bezpłatnie przeglądać treść księgi wieczystej w internecie. Wydruk księgi wieczystej wyświetlonej w trybie przeglądania nie posiada jednak mocy dokumentu wydanego przez sąd. Moc taką, jak już wyżej wspomniano, mają tylko wydruki z pliku pdf otrzymanego w wyniku złożenia stosownego wniosku.
Nowelizacja Ustawy o księgach wieczystych i hipotece daje też nadzieję na zwiększenie skuteczności egzekucji z majątku dłużników, którzy w obawie przed wierzycielami ukrywają swoje nieruchomości. Ustawa daje bowiem komornikom sądowym,
notariuszom, sądom i organom ścigania możliwość wystąpienia
o przyznanie uprawnienia do wielokrotnego, nieograniczonego w czasie wyszukiwania ksiąg wieczystych w centralnej bazie ksiąg wieczystych. Dostęp taki określone w ustawie podmioty uzyskują na podstawie decyzji Ministra Sprawiedliwości. Najistotniejszym elementem zmiany opisanej powyżej jest możliwość wyszukiwania przez komorników nieruchomości dłużników nie tylko po numerze księgi wieczystej, ale także według innych kryteriów, takich jak nazwisko czy adres właściciela. Dzięki temu odnalezienie nieruchomości dłużnika może być skuteczniejsze, a co się z tym wiąże, skuteczniejsza może okazać się również sama egzekucja.

Martyna Nawrocka, aplikant radcowski

 

Krajowy Rejestr Karny online

Z dniem 1 lipca 2014 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym. Wprowadza ona daleko idące ułatwienia w procedurze uzyskania zaświadczenia o niekaralności. Zakładając konto w systemie ems.ms.gov.pl i uiszczając opłatę w wysokości 20 złotych możliwym jest uzyskanie zaświadczenia drogą elektroniczną, a wydruk ma moc dokumentu wydanego przez Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego.
Procedura zakładania konta wymaga jedynie podania podstawowych danych wnioskodawcy. Po zalogowaniu i wypełnieniu formularza dokonuje się płatności przy pomocy przelewu elektronicznego za pośrednictwem e-Platformy, znanej z systemu opłat przy rejestracji spółek z ograniczoną odpowiedzialnością w systemie teleinformatycznym. Ostatni krok stanowi podpisanie formularza profilem zaufanym e-PUAP, bądź podpisem elektronicznym. Odpowiedź na wysłane zapytanie zostaje udzielona przez Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karego za pośrednictwem systemu, a zaświadczenie otrzymuje się w postaci pliku w formacie XML, stanowiącego dokument elektroniczny. Informacja o osobie lub o podmiocie zbiorowym doręczana za pośrednictwem systemu teleinformatycznego opatrzona jest bezpiecznym podpisem elektronicznym osoby upoważnionej do ich wydania. Warto zaznaczyć, iż korzyści płynące z wprowadzenia nowego systemu czerpać będą nie tylko osoby fizyczne, ale także podmioty instytucjonalne w szczególności sądy i prokuratura, co przyczyni się do skrócenia toczących się postępowań.
Istotną zaletą jest także znaczne obniżenie opłat związanych z uzyskiwaniem zaświadczeń. Zamiast dotychczasowych 100 zł za uzyskanie informacji o podmiocie zbiorowym oraz 50 zł za uzyskanie informacji o osobie, obecnie obowiązujące opłaty to odpowiednio 30 zł – w przypadku zapytania złożonego w formie papierowej oraz 20 zł, w przypadku procedury dokonywanej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Marek Bem, prawnik


Zawarcie skutecznej umowy przez spółkę, która reprezentowana jest w sposób nieprawidłowy

Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 14 marca 2014 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt: III CSK 160/13 stwierdził, iż przy ocenie zachowania ujawniającego wolę dokonania czynności prawnej przez osobę prawną musimy uwzględnić nie tylko zachowanie osób powołanych z mocy ustawy do reprezentacji tej osoby prawnej, ale także inne osoby, które są upoważnione do podejmowania czynności faktycznych i prawnych w imieniu i na rzecz tej osoby.

W sprawie o sygnaturze akt III CSK 160/13 spółka z o.o. będąca powódką dochodziła od pozwanej spółdzielni mieszkaniowej zapłaty za wykonanie prac ocieplenia rynien i rur spustowych. Prace te zostały zlecone powódce ustnie przez prezesa zarządu pozwanej, po uprzednim wykonaniu przez powódkę innych robót. Zdarzało się w czasie trwania wieloletniej współpracy stron, że pozwana zlecała powódce wykonanie robót bez zawierania umów w formie pisemnej.
W momencie udzielania zlecenia na wykonanie prac objętych sporem dla skutecznej reprezentacji strony pozwanej wymagane było działanie dwóch członków zarządu albo też jednego członka zarządu łącznie wraz z osobą upoważnioną przez zarząd. W okresie wykonywania przez powódkę zlecenia odszedł ze stanowiska prezes zarządu, zaś nowy zarząd odmówił powódce zapłaty wynagrodzenia
za wykonanie wyżej opisanych prac.
Sąd I instancji uwzględnił żądanie powódki, zaś od wyroku wydanego w pierwszej instancji pozwana wniosła apelację. Sąd II instancji oddalił apelację pozwanej, zdaniem Sądu II instancji strony łączyła umowa w przedmiocie wykonania ogrzewania rynien i rur spustowych, a tym samym powodowi należy się wynagrodzenie za te prace. Sąd II instancji wskazał, „że do zawarcia umowy może dojść również przez zachowanie stron wyrażone tak, aby ujawniona była w sposób dostateczny ich wola” (art. 60 KC). Prace, wykonane przez powódkę, za które domagała się ona wynagrodzenia, nie były objęte wcześniejsza umową łączącą strony. Wykonanie ocieplenia rur spustowych i rynien zostało ustnie zlecone przez prezesa zarządu pozwanej i swoim zachowaniem strona pozwana potwierdziła wolę wykonania tych prac na jej rzecz w szczególności akceptując kosztorys, etc. Mimo że prezes zarządu strony pozwanej nie mógł samodzielnie zlecić tych prac, to należy mieć na uwadze, że dla ważności umowy dotyczącej wykonania ogrzewania rynien i rur nie jest wymagana żadna forma szczególna. Dodatkowo należało mieć na uwadze, że strony łączyła praktyka „nieformalnego” zlecenia robót. Wobec powyższego Sąd II Instancji uznał, że strony łączyła skutecznie zawarta umowa.
Od wyroku Sądu II Instancji pozwana złożyła skargę kasacyjną.
Sąd Najwyższy uznał, iż w niniejszej sprawie powód domagał się zapłaty za wykonane na rzecz pozwanej ocieplenia rynien i rur spustowych, przedstawił też zdaniem Sądu Najwyższego dowody na okoliczność w jaki sposób doszło zlecenia robót. Sąd Najwyższy wskazał, iż Sąd II instancji prawidłowo uznał że strony łączyła umowa o dzieło, mimo że zawarta w sposób dorozumiany. Zdaniem Sądu Najwyższego działania ówczesnego prezesa zarządu pozwanej powinny być ocenione jako przejaw działalności pozwanej, który wraz z innymi dodatkowymi faktami pozwolił na przyjęcie, że umowy
o dzieło została skutecznie zawarta.
Sądu Najwyższego wskazał, że przy ocenie czynności dorozumianych osoby prawnej, zmierzających do zawarcia umowy należy brać pod uwagę nie tylko zachowanie osób, które z mocy ustawy są powołane do jej reprezentacji, ale też zachowanie innych osób, które są upoważnione przez te osoby prawną do podejmowania „różnorodnych” czynności faktycznych lub prawnych w imieniu lub na rzecz osoby prawnej.
Reasumując zdaniem Sądu Najwyższego dojść może do skutecznego zawarcia umowy poprzez czynności konkludentne (dorozumiane) mimo braku właściwej reprezentacji po stronie zlecające wykonanie robót.

Mateusz Kostrzewa, aplikant radcowski


Planowane zmiany w zakresie zasad prowadzenia niektórych działań operacyjnych przez podmioty powołane do ochrony państwa.

W styczniu 2017 roku stracą moc niektóre przepisy dotyczące zasadności zakładania podsłuchów oraz kontrolowania przez tzw. służby billingów rozmów telefonicznych. Podstawą do modyfikacji powyższych regulacji jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 lipca 2014 roku w sprawie określenia katalogu zbieranych informacji o jednostce za pomocą środków technicznych w działaniach operacyjnych oraz zasad niszczenia pozyskanych danych.
Z wnioskiem o zbadanie konstytucyjności przepisów m.in. ustawy o Policji, ABW oraz AW wystąpili Rzeczniczka Praw Obywatelskich Irena Lipowicz oraz Prokurator Generalny Andrzej Seremet. Orzeczenie to koresponduje z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 8 kwietnia 2014 roku, w którym unieważniono dyrektywę w sprawie zatrzymywania danych telekomunikacyjnych, popularnie nazywaną dyrektywą retencyjną.
W ustnym uzasadnieniu przedstawionym po ogłoszeniu sentencji wyroku, dostrzeżono m.in. konieczność zróżnicowania uprawnień poszczególnych służb, w zależności od zadań, jakie nakłada na nie ustawa. Wskazówką dla ustawodawcy jest też pomysł powołania niezależnego od rządu, jak i oczywiście samych służb, organu, którego zadaniem byłoby sprawowanie kontroli (uprzedniej, bądź następczej) nad zasadnością prowadzenia działań operacyjnych w formie mogącej naruszać konstytucyjne prawa i wolności jednostki.
Zaraz po wysłuchaniu ustnego uzasadnienia orzeczenia trybunału, minister spraw wewnętrznych Bartłomiej Sienkiewicz, który odpowiada za koordynację służb specjalnych, zapewnił, że w ciągu 18 miesięcy zakwestionowane przepisy zostaną doprecyzowane.


Kamil Kłopocki, prawnik




Niniejszy newsletter ma wyłącznie charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako porada prawna. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy i nieścisłości zawarte w informacjach przekazywanych w newsletterze.
   

Poprzednie wydania