Szanowni Państwo,

 

Przedstawiamy październikowe wydanie newslettera Kancelarii WBW Weremczuk Bobeł & Wspólnicy.


Tym razem prezentujemy szereg artykułów poświęconych planowanym zmianom przepisów prawa, które mają na celu ułatwienia prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorców. Mowa tu w szczególności o projektach ustaw prawo o działalności gospodarczej, która ma zastąpić obecnie obowiązującą ustawę o swobodzie działalności gospodarczej oraz prawo restrukturyzacyjne, które z kolei ma zastąpić obowiązujące prawo układowe.

 

Ponadto prezentujemy najważniejsze zmiany przepisów wynikające z wchodzącej w życie z dniem 1 stycznia 2015 roku ustawy o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej.  

Zapraszamy także do lektury artykułu poświęconego problemom z wejściem w życie ustawy o tzw. rajach podatkowych.  

 

Życzymy miłej lektury.


Zespół Kancelarii.

Projekt ustawy o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej

1 stycznia 2015 r. wejdzie w życie ustawa o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej, nazywana popularnie czwartą ustawą deregulacyjną. Stanowi ona kontynuację reformy przygotowanej przez ministerstwo sprwiedliwości, której celem było uproszczenie przepisów zwiazanych z prowadzeniem biznesu
w Polsce, a która do tej pory spowodowała uchwalenie 284 zmian w 109 ustawach. Wśród prawie 50 zmian przewidzianych w ponad 30 aktach normatywnych, w tym kodeksie pracy, ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawie o statystyce publicznej oraz ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, na szczególną uwagę zasługują m.in.:
1) umożliwienie zachowania ważności orzeczenia lekarskiego przez nowego pracodawcę – zatrudnienie u nowego pracodawcy na podobnym stanowisku zwolni pracownika z obowiązku przeprowadzenia badań lekarskich;
2) zastąpienie ryczałtem obecnego systemu rozliczania podatku dochodowego z tytułu użytkowania pojazdu służbowego do celów prywatnych – ryczałt, będąc rozwiązaniem prostszym, ułatwi podatnikowi rozliczenie wykorzystania auta do celów prywatnych i będzie sprzyjał ujawnieniu tego do celów podatkowych.
3) zwolnienie pracowników z podatku dochodowego z tytułu dowozu do zakładu pracy transportem zbiorowym organizowanym przez pracodawcę – podatku tego nie będzie płacił pracownik, co ma na celu zachęcenie do podejmowania zatrudnienia w miejscowościach oddalonych od miejsca zamieszkania potencjalnego pracownika. Pracodawca natomiast, odciążony zostanie z obowiązków o charakterze biurokratycznym, związanych m.in. z ewidencjonowaniem długości i czasu trwania przejazdu;
4) zwolnienie z podatku dochodowego bezpłatnej pomocy prawnej świadczonej osobom niezamożnym – objęcie pomocą społeczną albo otrzymanie zasiłku rodzinnego spowoduje zwolnione z podatku dochodowego za korzystanie z usługi bezpłatnej pomocy prawnej. Zmiana ta zmierza do zwiększenia dostępu osób mniej zamożnych do bezpłatnych porad prawnych;
5) ograniczenie obowiązków statystycznych dla mikroprzedsiębiorców –przez pierwszy rok kalendarzowy nie będą oni musieli przekazywać danych statystycznych (z wyłączeniem informacji statystycznych wymaganych prawem unijnym lub innymi zobowiązaniami międzynarodowymi). Rozwiązanie to odnosi się do roku kalendarzowego, w którym dany podmiot zarejestrował swoją działalność, czyli w praktyce będzie to ułatwienie dla nowo powstałych firm;
6) zniesienie obowiązku sprawdzenia, do 30 kwietnia, prawidłowości danych przekazanych ZUS w miesięcznych raportach imiennych –
w efekcie zostanie zniesiona kara (5 tys. zł) za niesprawdzenie tych danych przez płatnika.
7) zniesienie obowiązku potwierdzania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R - przedsiębiorca, rozpoczynający działalność gospodarczą, nie będzie musiał uzyskiwać w urzędzie skarbowym potwierdzenia dokonania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, które w tej chwili kosztuje 170 zł.
Założeniem omawianego projektu jest przede wszystkim rozwój przedsiębiorczości w Polsce, w tym przede wszystkim małych i średnich firm. Jak szacuje kancelaria prezesa rady ministrów w komunikacie opublikowanym na stronie premier.gov.pl, dzięki wprowadzonym rozwiązaniom przedsiębiorcy będą mogli zaoszczędzić rocznie blisko 1 mld zł, co poprawi ich płynność finansową,
a także wesprze inwestycje.

Kamil Kłopocki, prawnik

 

Nowe prawo o działalności gospodarczej.

Domniemanie uczciwości przedsiębiorcy to zasada, która ma przyświecać nowemu prawu o działalności gospodarczej. Według zapewnień premier Ewy Kopacz, akt, który zastąpi ustawę z 2 lipca 2014 r. o swobodzie działalności gospodarczej, powstanie w niedługim czasie i będzie stanowić swego rodzaju „konstytucję” dla przedsiębiorców. Pierwsze założenia zostały już ujawnione przez Ministerstwo Gospodarki.
Zgodnie z roboczym projektem sporządzanym przez resort gospodarki "podstawowym założeniem prawa gospodarczego, wyartykułowanym także wprost w nowej ustawie, będzie domniemanie uczciwości przedsiębiorców”. W myśl tej zasad Ministerstwo Gospodarki chce zawarcia w ustawie wprost sformułowanego przepisu "nakazującego organowi przyjąć, że przedsiębiorca działa z zamiarem przestrzegania prawa". Dzięki niemu wszelkie wątpliwości interpretacyjne powstałe w toku postępowań przed organami administracji publicznej mają być rozstrzygane na korzyść przedsiębiorców.
Kolejną zasadą jaką nowe prawo gospodarcze ma wprowadzać jest zasada lojalności władzy publicznej w stosunku do przedsiębiorcy. Bowiem jak czytamy w projekcie założeń "zdarza się, że urzędnicy powstrzymują się przed zdroworozsądkowym i życzliwym załatwieniem sprawy z obawy przed zarzutami o faworyzowanie przedsiębiorcy. Tymczasem częstokroć życzliwe załatwienie sprawy nie jest tożsame z odejściem od zasady równości, jeżeli przemawia za tym ochrona interesów toku przedsiębiorcy".
Ciekawą propozycją działająca na korzyść przedsiębiorców jest zasada jednokrotnego przekazywania informacji władzy publicznej. Sprowadza się ona do tego, że jeżeli przedsiębiorca raz przygotuje sprawozdanie z określonymi danymi i przekaże je organowi administracji dla celów aktualnie prowadzonego postępowania, to inny organ powinien wykorzystać informacje z przedłożonego wcześniej dokumentu bez potrzeby ponownego wzywania przedsiębiorcy.
Dodatkowo ustawa ma wprowadzać udogodnienia dla nowych przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą jako osoby fizyczne. Dla przykładu, w razie wykazania uchybień podczas czynności kontrolnych przez okres pierwszego roku od rozpoczęcia prowadzenia biznesu, sankcje finansowe mają zostać zastąpione pouczeniami. W ogóle kontrole takich przedsiębiorców mają koncertować się na objaśnianiu błędów a nie karaniu.
Poza wyżej wskazanymi przykładami, prawo o działalności gospodarczej ma zawierać cały szereg zasad regulujących stosunki między organami władzy publicznej a przedsiębiorcami z uprzywilejowaniem tych ostatnich. W takim wypadku przedsiębiorcom pozostaje tylko czekać z nadzieją na ostateczny projekt ustawy.

Paulina Szymańska, prawnik


Nowe przepisy dla przedsiębiorców niewypłacalnych.

Dnia 9 września 2014 roku Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy Prawo Restrukturyzacyjne, przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości przy współpracy z Ministerstwem Gospodarki. Ma ona wprowadzić nowe standardy w zakresie ochrony przedsiębiorczości oraz zakładów pracy, a także wierzycieli, w razie zaistnienia problemów finansowych w firmie.

W połączeniu z bardzo daleką idącą nowelizacją ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, nowe prawo ma wprowadzić przede wszystkim zasadę, że postępowanie restrukturyzacyjne, które w założeniu zastąpi postępowanie naprawcze, ma zawsze mieć pierwszeństwo przed upadłościowym, co przejawiać się będzie choćby w tym, że jeśli do sądu złożone zostaną dwa wnioski, jeden o ogłoszenie upadłości i jeden o restrukturyzację, sąd w pierwszej kolejności zawsze będzie miał obowiązek rozpatrzeć ten ostatni.

Ponadto postępowanie ma zostać mocno uproszczone i odformalizowane. Na przykład zniknąć ma obowiązek przedstawiania oryginałów faktur potwierdzających zobowiązania dłużnika, co do których nie ma sporu z wierzycielem. Dodatkowo przewidywana jest możliwość zawarcia układu częściowego, w którym dłużnik dogadywać się będzie jedynie co do restrukturyzacji swoich zobowiązań wobec swoich największych wierzycieli, np. banków, co następnie ma pozwolić na spłatę reszty jego zadłużeń w normalnym trybie jego działalności, bez konieczności angażowania każdego wierzyciela w postępowanie. Poza tym większość pism procesowych w postepowaniu upadłościowym, ma zostać w przyszłości zastąpionych formularzami elektronicznymi.

Samo postępowanie restrukturyzacyjne ma zostać podzielone na 4 tryby, z których dłużnik, jako jedyny uprawniony do złożenia wniosku o restrukturyzację, będzie mógł wybrać najkorzystniejszy dla siebie, ważąc stopień ochrony swoich własnych interesów oraz tempo postępowania. Pierwszym z proponowanych trybów jest Postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia układu, w którym rola sądu ograniczona będzie jedynie do sprawdzenia postanowień układu pod względem ich zgodności z prawem i jego zatwierdzenia, a to dłużnik sam na drodze negocjacji z wierzycielami będzie mógł dyskretnie uzgodnić jego treść i zebrać od nich wymaganą do zatwierdzenia układu większość głosów. W tym wypadku dłużnik będzie zobowiązany skorzystać z usług doradcy restrukturyzacyjnego, którego zadaniem będzie wstępna kontrola zgodności układu z przepisami. Drugim trybem w projekcie jest przyspieszone postępowanie układowe, które różni się od trybu opisanego powyżej tym, iż do przyjęcia układu będzie dochodziło na zwołanym przez sąd zgromadzeniu wierzycieli, zamiast w drodze samodzielnego zbierania głosów przez dłużnika. Poza tym, będzie możliwość uzyskania ochrony przed egzekucją wierzytelności objętych układem. Kolejnym trybem przewidzianym przez nową ustawę ma być zwykłe postępowanie układowe, które co do zasady ma być zbieżne z obecnie obowiązującym postępowaniem o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Ostatnim trybem przewidzianym przez ustawę będzie postępowanie sanacyjne, w którym dłużnik właściwie oddany zostanie pod ścisły nadzór sądu oraz wierzycieli, którzy przejmą inicjatywę w kwestii głębokiej restrukturyzacji dłużnika i jego zobowiązań.

Nowe prawo zakłada też wprowadzenie kilku pobocznych instytucji, wynikających z doświadczeń zgromadzonych na tle funkcjonowania dotychczasowych przepisów i tak na przykład syndykowi mają zostać przyznane uprawnienia pozwalające na ubezskutecznianie umów zawieranych przez upadłego przed upadłością oraz rozszerzenie kręgu czynności prawnych nieważnych z mocy prawa, jeżeli zostały podjęte przez upadłego z pokrzywdzeniem wierzycieli w krótkim czasie przed upadłością.

Czy nowe przepisy przyczynią się, jak chce tego rząd, do zmniejszenia ilości likwidacji przedsiębiorstw na rzecz ich restrukturyzacji? Czy uda się ograniczyć ilość spółek, które nie są w stanie prowadzić działalności, a wciąż figurują w rejestrach, gdyż ich majątek nie wystarcza na przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego? To pokażą doświadczenia z nową ustawą, o ile zostanie ona przyjęta przez Parlament. Projekt zakłada wejście w życie ustawy z dniem 1 czerwca 2015 roku.

Rafał Sałata, prawnik


Spóźniona ustawa o tzw. rajach podatkowych

Rząd Ewy Kopacz podejmuje działania, aby uratować ustawę o tzw. rajach podatkowych. Nakłada ona obowiązek uwzględnienia w zeznaniu podatkowym dochodów osiąganych przez kontrolowane zagraniczne spółki (tzw. CFC) w przypadku, gdy krajowy podmiot posiada w nich ponad 25 procent udziałów. Ustawodawca za spółkę kontrolowaną uznaje także każdy podmiot z siedzibą w państwie wymienionym w wykazie krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową oraz w państwie, z którym Rzeczpospolita Polska nie wymienia informacji podatkowych. Ustawa przewiduje dwa warunki konieczne do nałożenia 19-procentowego podatku – przede wszystkim stawka podatku zagranicznego musiałaby być o co najmniej 25 procent niższa niż w Polsce, a nadto CFC nie prowadziłaby rzeczywistej działalności w kraju swojej siedziby.
Omawiane zmiany miały zostać wprowadzone z początkiem przyszłego roku. Ustawa, mimo podpisania 17 września 2014 roku, została opublikowana przez Rządowe Centrum Legislacji dopiero w piątek 3 października, co spowodowało opóźnienie jej wejścia w życie, a w konsekwencji umożliwienie uniknięcia obowiązku podatkowego w przyszłym roku. Dla Skarbu Państwa stanowiłoby to stratę rzędu kilkuset milionów złotych. W celu uratowania terminu wejścia w życie ustawy posłowie wszystkich klubów poparli złożony w poniedziałek 6 października przez klub Platformy Obywatelskiej projekt zmieniający vacatio legis ustawy. Zaistniała sytuacja może wywołać jednak daleko idące konsekwencje. Wśród specjalistów w zakresie prawa konstytucyjnego prezentowany jest pogląd, iż przepisy ustawy są sprzeczne z Konstytucją, a sama ustawa „prędzej czy później trafi do Trybunału Konstytucyjnego”. Jednocześnie Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła postępowanie sprawdzające dotyczące nieopublikowania ustawy w terminie.


Marek Bem, Prawnik


Niniejszy newsletter ma wyłącznie charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako porada prawna. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy i nieścisłości zawarte w informacjach przekazywanych w newsletterze.
   

Poprzednie wydania