Szanowni Państwo,

 

Przedstawiamy Państwu kwietniowe wydanie newslettera Kancelarii WBW Weremczuk Bobeł & Wspólnicy.

Przede wszystkim zachęcamy Państwa do lektury artykułów poświęconych planowanym zmianom w zakresie obowiązku dokonywania rozliczeń pomiędzy przedsiębiorcami za pośrednictewm rachunku bankowego oraz wchodzącym z dniem 1 lipca 2016 roku przepisom, które dotyczą Jednolitego Pliku Kontrolnego i mają na celu umożliwienie przekazywania organom podatkowym informacji w formie elektronicznej.

Ponadto omawiamy orzeczenie Sądu Najwyższego w przedmiocie skutecznego doręczania spółce kapitałowej oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji człoka zarządu, które rozstrzyga wieloletnie sporu w tym zakresie.

Przedstawiamy także informacje, o klauzulach niedozwolonych stosowanych przez SKOK w swych wzorcach umów.

 

Życzymy Państwu miłej lektury !

Zespół Kancelarii WBW

Projekt zmian przepisów związanych z obowiązkiem dokonywania przez przedsiębiorców płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego

10 marca 2016 r. do Sejmu trafił rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który ma na celu uszczelnienie systemu podatkowego.

Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o swobodzie gospodarczej w art. 22 nakładają na przedsiębiorców obowiązek dokonywania lub przyjmowania płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą za pośrednictwem rachunku bankowego, gdy stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz gdy jednorazowa wartość transakcji przekracza równowartość 15.000 euro. Należy przy tym zaznaczyć, że naruszenie ww. przepisu nie powoduje żadnych negatywnych następstw.

Przedmiotowy projekt zakłada w pierwszej kolejności obniżenie limitu płatności gotówkowych z 15 tys. euro do 15 tys. złotych. Zdaniem projektodawców zmniejszenie omawianego limitu powinno przyczynić się do zwiększenia dochodów budżetu państwa poprzez zmniejszanie szarej strefy oraz ograniczenie fikcyjnych transakcji.

Dodatkowo projektowana regulacja wprowadza do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zmiany skutkujące niemożnością zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków, jeżeli zapłata za nie nastąpi w formie gotówkowej, w części w jakiej płatność przekroczy 15.000 tys. złotych. Wg autorów projektu proponowane regulacje powinny pozytywnie wpłynąć na zwiększenie transparentności dokonywanych transakcji i wzrost uczciwej konkurencji między przedsiębiorcami.

W uzasadnieniu do przedmiotowego projektu wskazano, iż proponowane zmiany wpisują się w tendencję widoczną w działaniach innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Obecnie adekwatne regulacje istnieją w 16 państwach członkowskich Unii Europejskiej, przy czym maksymalne progi kwotowe dla dokonywania płatności gotówkowych wynoszą m.in.: we Francji – 3000 euro, w Portugalii – 1000 euro, na Węgrzech – 5000 euro, w Hiszpanii – 2500 euro, w Bułgarii – 5000 euro, a w Grecji – 1500 euro.

Projekt zakłada, że nowe regulacje wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

 

Olaf Szczurowski, prawnik

 

Wejście w życie przepisów pozwalających na wykorzystanie Jednolitego Pliku Kontrolnego

Z dniem 1 lipca 2016 roku wchodzą w życie nowe przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dodany art. 193a pozwoli organom podatkowym na żądanie przekazania całości lub części ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznych nośnikach danych.

Dane te przekazane zostaną w postaci tzw. Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK), stanowiącego nie tylko ułatwienie dla urzędników, ale także dodatkowe źródło dochodu dla budżetu. JPK to określony przez Ministerstwo Finansów specjalny format pliku, działający w oparciu o .xml, zgodnie z którym prowadzone mają być księgi podatkowe, pozwalający na wygenerowanie dokumentów w ujednoliconej formie. W zamierzeniu jego twórców obejmować ma nie tylko rozliczenie podatku od towarów i usług, ale również inne podatki oraz szeroko rozumianą weryfikację ksiąg rachunkowych i ewidencji podatkowych. Celem JPK jest umożliwienie podatnikom przekazywania informacji organom podatkowym w formie elektronicznej pozwalającej na skrócenie czasu wykonywanych czynności, zmniejszenie ich uciążliwości, a w efekcie ograniczenia ich kosztów. Zgodnie z szacunkami Ministerstwa Finansów, wprowadzenie JPK pozwoli na uzyskanie wpływów do budżetu w wysokości około 200 milionów złotych w pierwszym roku jego funkcjonowania.

Obowiązkiem generowania JPK objęci zostaną od 1 lipca 2016 roku jedynie duzi przedsiębiorcy, w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, prowadzący księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych. W 2018 roku dołączą do nich także średni, mali oraz mikroprzedsiębiorcy. Przekazanie plików odbywać się będzie w dwóch formach – za pośrednictwem specjalnej bramki stworzonej przez Ministerstwo Finansów lub na zewnętrznych nośnikach w przypadku dokumentacji zawierającej znaczne ilości danych.

Największym utrudnieniem po stronie samych przedsiębiorców będzie przede wszystkim dostosowanie na czas infrastruktury informatycznej do wymagań stawianych przez resort finansów. Dodatkowo utrudniać może je fakt, iż JPK składa się z siedmiu struktur, z których każda obejmować ma około 400 pól przeznaczonych do wypełnienia danymi pochodzącymi z ksiąg podatkowych. Wygenerowanie dokumentu, zawierającego błędy, bądź brak możliwości udostępnienia JPK organom podatkowym może stanowić podstawę odpowiedzialności karno-skarbowej.

Marek Bem, prawnik

Przyjęcie oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu spółki kapitałowej

W dniu 31 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w swej uchwale przesądził o skutecznym sposobie doręczania spółce kapitałowej oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu. Do tej pory ów doręczenie pozostawało kwestią sporną i w praktyce rodziło wiele problemów.

 

Brak jednolitego rozwiązania przedmiotowej kwestii godził zarówno w interesy samej spółki, jak i rezygnującego członka zarządu. Spółka działa przez swoje organy zgodnie z zasadą reprezentacji zawartą w jej umowie. Ewentualne nieścisłości co do składu osobowego zarządu, mogą zatem skutecznie utrudniać funkcjonowanie podmiotu, a w przypadkach szczególnych nawet je zupełnie uniemożliwiać.

 

Członek zarządu noszący się z zamiarem rezygnacji z pełnienia tej funkcji jest niejako w spółce uwięziony, co w sposób oczywisty ogranicza jego prawa. Ma to istotne znaczenie również z punktu widzenia jego ewentualnej odpowiedzialności względem wierzycieli spółki. W przypadku bezskutecznej egzekucji będzie on bowiem odpowiadał osobiście za jej zobowiązania. Może się oczywiście od tej odpowiedzialności uwolnić, ale to wymaga już od niego określonej aktywności oraz nakładów czasowych i finansowych.

 

Pierwszą z możliwością prezentowaną zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie skutecznej rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu było złożenie przedmiotowego oświadczenia jednemu członkowi zarządu lub prokurentowi spółki zgodnie z art. 205 § 2 oraz art. 373 § 2 k.s.h. Druga możliwość przewidywała jego złożenie na ręce rady nadzorczej. Zgodnie z innym poglądem członek zarządu winien oświadczenie o rezygnacji przedstawić organowi uprawnionemu do powoływania członków zarządu.

 

Sąd Najwyższy w swym orzeczeniu zajął następujące stanowisko: zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa spółkę reprezentuje zarząd, zatem przedstawienie oświadczenia o rezygnacji innemu członkowi tego organu jest najbardziej logicznym z trzech wyżej przedstawionych rozwiązań.

 

Paulina Szymańska, prawnik

 

Postanowienia umów stosowane przez SKOK w zakresie ubezpieczeń oraz zasad zmiany umów kredytowych na liście klauzul zakazanych

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyrokiem o sygn. XVII AmC 1274/13 zakazał stosowania klauzuli umownej stosowanej przez Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo – Kredytową „Jaworzno” o następującej treści: "W przypadku wcześniejszej spłaty pożyczki, w braku odmiennego oświadczenia Pożyczkobiorcy złożonego po dokonaniu wcześniejszej spłaty pożyczki w całości, ochrona ubezpieczeniowa wynikająca z przystąpienia do ubezpieczenia grupowego będzie kontynuowana".

Sąd wskazał ponadto, że konsument może nie zdawać sobie sprawy z konieczności złożenia oświadczenia o odmowie kontynuacji ubezpieczenia. Przystąpienie kredytobiorcy do ubezpieczenia i wskazanie SKOK-u „Jaworzno” jako strony uposażonej jest bezsprzecznie zabezpieczeniem roszczenia kredytodawcy. W opinii Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jeśli dokonano już spłaty kredytu, to nie ma uzasadnienia, by kredytobiorcę nadal obejmowało ubezpieczenie.

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w tym samym orzeczeniu uznał cytowany poniżej zapis umowny za naruszający dobre obyczaje: "Kasa zastrzega sobie prawo do zmiany niniejszego Regulaminu. Zmiana Regulaminu może nastąpić wyłącznie z ważnych powodów. Za ważne powody o jakich mowa w ust. 1 uważa się: (...) 3) zmianę zasad i warunków świadczenia usług, a w szczególności rozszerzenie funkcjonalności istniejących produktów i usług, rezygnacji lub zmiany dotychczas oferowanych produktów lub usług mających wpływ na udzielenie lub obsługę pożyczek/kredytów".

Sąd nakreślił poza tym, że ustawodawca dopuszcza możliwość jednostronnej zmiany umowy z ważnych przyczyn, tylko i wyłącznie, jeżeli są one ściśle określone. Konsument przystępujący do umowy obowiązany jest wiedzieć, w jakich konkretnych przypadkach może nastąpić zmiana regulaminu. Tymczasem skarżona klauzula nie zawiera zamkniętego katalogu przyczyn uzasadniających jednostronną zmianę umowy przez Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo Kredytową „Jaworzno”. Sformułowanie "w szczególności" zawarte w ww. zapisie umownym sugeruje, że katalog "ważnych powodów" jest otwarty, więc mógłby być interpretowany według uznania, a "ważne powody" - narzucane przez podmiot mający i tak silniejszą pozycję kontraktową. Konsument spłacający kredyt jest stawiany w sytuacji bez wyjścia - albo musi zaakceptować zmiany umowy narzucone przez przedsiębiorcę, albo spełnić od razu w całości zaciągnięte zobowiązanie. Takie postępowanie SKOK-u "Jaworzno" Sąd uznał za "nieuczciwe i nielojalne w stosunku do konsumenta, a tym samym sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i rażąco naruszające interesy konsumenta". Co więcej, SOKiK wskazał, że ulepszenie produktów lub usług czy też wprowadzenie nowych, trudno potraktować jako racjonalne "ważne powody" uzasadniające zmiany umowy kredytowej.

Wyżej opisane klauzule umowne zostały wpisane do działu „usługi finansowe” rejestru klauzul niedozwolonych UOKiK pod numerem 6326 i 6325 w dniu 9 marca 2016r.

Marta Szurek, prawnik

 

 

Niniejszy newsletter ma wyłącznie charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako porada prawna. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy i nieścisłości zawarte w informacjach przekazywanych w newsletterze.
   

Poprzednie wydania