Szanowni Państwo,

 

Przedstawiamy Państwu majowe wydanie newslettera Kancelarii WBW Weremczuk Bobeł & Wspólnicy.

W pierwszej kolejności polecamy Państwu artykuł dotyczący zmian w elektronicznym dostępie do KRS, m.in. rozszerzenia katalogu czynności w zakresie spółek osobowych i kapitałowych możliwych do dokonania za pomocą systemu teleinformatycznego.  

Omawiamy także orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Lublinie poruszające kwestię majątku społki jawnej pozostałego po jej likwidacji.

Ponadto prezentujemy informacje o wydanej przez Ministra Finansów interpretacji ogólnej w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego dla usług budowlanych lub budowlano – montażowych, jak również informacje o planowanym brzmieniu klauzuli obejścia prawa podatkowego w Ordynacji podatkowej.

Życzymy Państwu miłej lektury !

Zespół Kancelarii WBW

Nowe możliwości w elektronicznym dostępie do KRS

Z dniem 1 kwietnia 2016 roku weszła w życie nowelizacja Kodeksu spółek handlowych, umożliwiająca składanie kolejnych rodzajów wniosków w Krajowym Rejestrze Sądowym, za pomocą wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym. Zmiany w tym zakresie dotyczą zarówno spółek osobowych, jak i kapitałowych.

         Znaczne ułatwienie obrotu stanowi przede wszystkim możliwość zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej drogą elektroniczną. Oświadczenia zbywcy i nabywcy wymagają w takiej sytuacji opatrzenia bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Oświadczenia woli złożone w ten sposób, są równoważne z oświadczeniami woli złożonymi w formie pisemnej.

         Nadto, wspólnicy spółek jawnych i komandytowych, którzy zarejestrowali je drogą elektroniczną, będą mogli za pośrednictwem Internetu podejmować uchwały. Na chwilę obecną ustawa przewiduje możliwość zmiany adresu siedziby spółki, zatwierdzenia sprawozdania finansowego, a także rozwiązania spółki. Również drogą elektroniczną składane będą wnioski o wpis do rejestru w powyższym zakresie.

         Zmiany dotyczą także spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Dotychczas zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz jego zastawienie powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Wraz z wejściem w życie nowych przepisów możliwe stało się zbycie udziału przez wspólnika również przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym. Podobnie jak w przypadku spółek osobowych, oświadczenia zbywcy i nabywcy opatrzone powinny być bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.

         Nowelizacja objęła także procedurę zwoływania zgromadzenia wspólników i podejmowania na nim uchwał. Dla skutecznego podjęcia uchwały drogą elektroniczną nie jest wymagane formalne zwołanie zgromadzenia. Koniecznym zaś będzie wykonanie prawa głosu przez wszystkich wspólników. Ustawodawca wprowadził także możliwość zgłaszania sprzeciwów, co do poszczególnych uchwał. Dodatkowym wymaganiem jest konieczność dołączenia do księgi protokołów wydruków uchwał z systemu teleinformatycznego poświadczonych podpisami zarządu.

 

         Poza możliwością dokonywania zmian drogą elektroniczną, kolejnym ułatwieniem dla przedsiębiorców jest wprowadzenie niższej opłaty stałej w wysokości 200 zł od wniosków składanych on-line.

Marek Bem, prawnik

Mienie spółki jawnej po jej likwidacji

Po wykreśleniu spółki jawnej z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego ustaje jej byt prawny. Teoretycznie po zlikwidowanej spółce nie powinien już pozostać żaden majątek. W praktyce jednak dochodzi do sytuacji, w której, pomimo ustania bytu prawnego spółki, pozostają po niej prawa majątkowe. Prawo nie reguluje wprost takich sytuacji.

 

Z uwagi na powyżej opisaną lukę prawną doktryna wypracowała trzy możliwe podejścia do tematu. Pierwsza z opcji przewiduje wszczęcie uzupełniającego postępowania likwidacyjnego i ponowne powołanie likwidatora albo wznowienie postępowania likwidacyjnego. Druga opcja przewiduje zastosowanie poprzez analogię przepisu 666 k.p.c. dotyczącego kuratora spadku. Trzecie rozwiązanie wskazuje, że osobami uprawnionymi do majątku po zlikwidowanej spółce są jej byli wspólnicy.

 

Do tego ostatniego stanowiska przychylił się Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. (sygn. akt I ACa 331/15), wskazując, że do majątek po zlikwidowanej spółce jawnej przysługuje wspólnikom spółki.  

 

Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyżej wskaznym orzeczeniu odwołał się do art. 82 § 2 kodeksu spółek handlowych, który stanowi, iż pozostały majątek spółki po spłacie zobowiązań przypada wspólnikom - dzieli się go między wspólników stosownie do postanowień umowy spółki.

 

Jest to rozwiązanie w pełni logiczne, gdyż należy zauważyć, że koncepcje związane z powoływaniem kuratora czy też likwidatora w efekcie i tak będą się sprowadzały do oddania pozostałego po zlikwidowanej spółce majątku w ręce wspólników, zwłaszcza z uwagi na powoływany art. 82 § 2 kodeksu spółek handlowych.

 

Paulina Szymańska, prawnik

 

Moment powstania obowiązku podatkowego dla usług budowlanych lub budowlano-montażowych

W dniu 1 kwietnia 2016 r. Minister Finansów wydał interpretację ogólną (znak PT3.8101.41.2015.AEW.2016.AMT.141), w której poruszył kwestię powstawania obowiązku podatkowego oraz wystawiania faktur w przypadku świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych. Przedmiotowa interpretacja w sposób kompleksowy porusza poszczególne zasady powstania obowiązku podatkowego, lecz w szczególności wskazuje, co należy rozumieć poprzez moment wykonania usługi budowlanej.

W praktyce prawidłowe ustalenie tego momentu powodowało wiele trudności pomimo, że przepisy ustawy o VAT zawierają przepisy szczególne dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w związku ze świadczeniem usług budowlanych. Jednak umowy na wykonanie usług budowlanych w różny sposób regulują rozliczanie wykonanych usług, a w praktyce decydujące znaczenie dla prawidłowego ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego ma analiza postanowień umownych (w szczególności wskazanie daty wykonania usługi).

W ocenie Ministra Finansów, momentem tym jest dzień, faktycznego wykonania usługi, tj. dzień, w którym wykonawca zgłasza je do odbioru (w opinii wykonawcy są gotowe do ich przyjęcia przez nabywcę usługi). To wtedy bowiem następuje faktyczne wykonanie świadczenia. Co ważne, według Ministra Finansów, za wykonanie świadczenia winno być uznane faktyczne zgłoszenie usługi do odbioru, a nie podpisanie dokumentów z tym związanych (takich jak protokoły zdawczo-odbiorcze). Na uzasadnienie tego stanowiska Minister Finansów powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE i wskazał, że przyjęte przez strony formalności nie mogą rzutować na moment powstania obowiązku podatkowego.

W przypadku zatem, gdy usługa jest oddawana w całości, za moment wykonania tej usługi należy uznać moment faktycznego jej wykonania, tj. dzień, w którym wykonawca w związku z wykonaniem całości określonej umową usługi zgłosił ją nabywcy do odbioru.

Jeżeli zaś usługa jest przyjmowana częściowo, tj. gdy umowa będzie przewidywała cykliczne zapłaty po wykonaniu części usługi budowalnej lub budowlano-montażowej, za moment wykonania części usługi należy wskazać moment, w którym doszło do faktycznego zakończenia części prac i wykonawca zgłosił ją nabywcy do odbioru.

Jeszcze inna sytuacja ma miejsce, gdy umowa przewiduje wykonanie usług o charakterze ciągłym (tj. usług, dla których w związku z ich świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń). Wówczas usługę uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia. Wyjątek stanowią usługi świadczone w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla których w danym roku nie upływają terminy płatności i rozliczeń – wtedy usługę uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi).

Dodatkowo Minister w treści przedmiotowej interpretacji przypomniał, że w przypadku otrzymania całości lub części zapłaty przed wykonaniem usługi (płatności zaliczkowe), obowiązek podatkowy powstanie z chwilą otrzymania zapłaty w zakresie otrzymanej kwoty.

 

Olaf Szczurowski, prawnik

Klauzula obejścia prawa podatkowego

Od drugiej połowy 2014 roku prowadzone są prace nad klauzulą obejścia prawa podatkowego w Ordynacji podatkowej. Prace te zostały wstrzymane w pierwszej połowie 2015 r. i wznowione pod koniec roku 2015r. W trakcie prac nad klauzulą pojawiało się szereg koncepcji w zakresie tego, jakie osteczne brzmienie powinien mieć ten zapis. Aktualna zmiana do projektu noweli Ordynacji podatkowej wprowadzona przez podkomisję i zaakceptowana przez komisję finansów publicznych zakłada wsteczne działanie klauzuli obejścia prawa podatkowego.

Podkomisja zdecydowała, że przepisy klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania będą miały zastosowanie "do korzyści podatkowej uzyskanej po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy", co ma nastąpić po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia. Wcześniej była mowa o tym, że regulacje te będą miały zastosowanie "do czynności dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy".

Eksperci zakładają, że zmiana może mieć drastycznie skutki dla podatników, ponieważ fiskus może kwestionować dotychczasowe optymalizacje podatkowe. Twierdzą ponadto, że "restrukturyzacje" mające na celu aktywowanie dla celów podatkowych znaków towarowych, nieruchomości lub innych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, czy też dokonywanie odpisów amortyzacyjnych zaliczanych w koszty podatkowe, nie będą skutkowały taką korzyścią na przyszłość. Zdaniem ekspertów wprowadzenie klauzuli w takim kształcie naraża Polskę na utratę wiarygodności, jako państwa o stabilnym systemie prawnym, bowiem dla przedsiębiorców, którzy w przeszłości dokonali czynności optymalizacyjnych, prawo nie powinno skutkować odebraniem im korzyści z tytułu tzw. praw nabytych. Dokonana w toku prac sejmowych zmiana przepisu przejściowego może okazać się sprzeczna z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawa.

Wątpliwości odnośnie przepisów przejściowych zaproponowanych przez podkomisję, ma także Rada Podatkowej Konfederacji Lewiatan. Wskazuje ona, że zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) traktuje o tym, że nie można stanowić norm prawnych, które nakazywałyby stosować nowe prawo do zdarzeń mających miejsce przed ich wejściem w życie, a klauzula miałaby zastosowanie do skutków podatkowych wynikających z transakcji dokonanych przed jej uchwaleniem.

 

 

Klauzula ma przeciwdziałać unikaniu przez firmy opodatkowania - uniemożliwić im dokonywanie sztucznych i niemających uzasadnienia gospodarczego czynności, za pomocą których próbowałyby ominąć przepisy i osiągnąć korzyści podatkowe. Fiskus będzie mógł uznać, że dana czynność podatnika, np. transakcja została podjęta przede wszystkim lub tylko i wyłącznie w celu obniżenia podatku. W takim wypadku podatek zostanie określony we właściwej wysokości.

Projekt przewiduje, że klauzula miałaby zastosowanie tylko wtedy, gdyby korzyść uzyskana przez podatnika w wyniku kwestionowanych przez fiskusa sztucznych czynności, przekraczała w roku podatkowym kwotę 100 tys. zł.

Marta Szurek, prawnik

 

Niniejszy newsletter ma wyłącznie charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako porada prawna. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek błędy i nieścisłości zawarte w informacjach przekazywanych w newsletterze.
   

Poprzednie wydania